ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

160

الفهرست ( فارسى )

زهرى نامش عبد اللّه بن سعد زهرى ، و از صاحبان سيره است . از كتابهاى اوست : كتاب فتوح خالد بن الوليد . ابن ابو مريم ابو عبد اللّه سعيد بن ابو مريم ، عالم بانساب و اخبارى بود . از كتابهاى اوست : كتاب النسب . كتاب المآثر . كتاب نوافل العرب . اخبار محمد بن سائب ابو نضر محمد بن سائب كلبى ، و به نوشته ابن كوفى ، محمد بن مالك بن سائب بن بشر بن عبد العزى « 1 » بن امرؤ القيس « 2 » بن عامر بن نعمان بن عامر بن عبد ود بن عوف بن كنانة بن عروة « 3 » بن زيد اللات بن رفيدة بن كلب ، از علماء كوفه در تفسير ، و اخبار ، و سرگذشتهاى مردم است . و در علم انساب بر همه برترى داشت . و وى را فرزندى بنام عباس بود كه از وى روايت مىكرد . آورده‌اند كه سليمان بن على ، محمد بن سائب را از بصره بكوفه آورد ، و در خانهء خود نشانيد . و او شروع باملاء ( تفسير ) قرآن بر مردم نمود ، تا به آيه‌اى از سورهء برائت رسيد ، و آن را بر خلاف آنچه مشهور ( بود ) تفسير كرد ، همه گفتند ما اين تفسير را ننويسيم ، محمد گفت به خدا سوگند يك‌كلمهء ديگر تفسير نخواهيم كرد مگر آن تفسير را ، همچنان‌كه خدا نازل فرموده است ، بنويسيد . ماجرا را بسليمان بن على بردند ، گفت : هرآنچه او گويد ، بنويسيد ، و جز آن را رها نمائيد « 4 » . هشام بن محمد گويد : پدرم به من گفت ، نسب قريش را از ابو صالح فرا گرفتم . و او آن را از عقيل بن ابو طالب داشت . و نسب كنده را از ابو كناس كندى آموختم كه داناتر از هركسى به آن بود . و نسب معد بن عدنان را ، از نجار بن اوس عدوى « 4 » دريافتم ، كه محفوظاتش بيش از هركسى بود كه من ديده و شنيده داشتم . و نسب اياد را از عدى بن زياد از دى « 5 » بدست آوردم ، كه با ياد عالم بود . و هشام گويد : من نسب ربيعه را از پدرم ، و از خراش بن اسماعيل عجلى آموختم .

--> ( 1 ) ف ( عبد العربى ) . ( 2 ) ف ( امرى ) . ( 3 ) ف ( عذره ) . ( 4 ) ف ( و دعوا فاسوى ذلك ) و ( دعوا ما سوى ذلك ) . ( 4 ) ف ( العدوانى ) . ( 5 ) ف ( رثاث ايادى ) .