قابل انتشار نيافتم ، و چون گفته مىشد كه چاپ فلوگل ازهرجهت صحيح‌تر از چاپ مصر است در مقام تهيه آن برآمده ، و با اينكه ناياب بود و پس از جستجوى فراوان ، موفق بيافتن آن در تركهء پروفسور رنه باسسه گرديده ، بوسيلهء كتابخانهء بريل - . Brille در ليدن - Leiden هلند - ، آن را بدست آورده و اين پيش آمد را بفال نيك گرفتم . آن نسخهء رسيد ، و متأسفانه ارمغانى ببار نداشت . و در حقيقت نسخهء اصلى چاپ مصر با اختلافى در شمارهء صفحات بوده . ولى علىرغم حالت يأسى كه در من ايجاد شد ، باز دست از طلب ، و جستجو برنداشته ، و سودمندترين نتيجهء كه بدست آوردم راهنمائى با ارزش دانشمند محترم آقاى مجتبى مينوئى بود ، كه از تركيه نوشتند : - در كتابخانهء آقاى چستربيتى در ايرلند يك نسخه خطى بسيار قديمى ، در چهار مقاله ، و مقدارى از مقالهء پنجم است كه مقدار مزبور هم تاكنون بچاپ نرسيده و در جايى ديده نشده ، و يك نسخهء خطى ديگر بنام نسخه شهيد على پاشا در كتابخانه استانبول ، از مقالهء پنجم تا آخر كتاب است كه براى كتابخانهء دانشگاه تهران عكسبردارى و ارسال شده ، و آقاى پروفسور فوك آلمانى نيز مشغول چاپ نسخهء كاملى از الفهرست براساس آن دو نسخهء خطى مىباشند . آقاى پروفسور فوك نوشتند كه هنوز موفق بتجديد چاپ الفهرست نشده و ضمنا عكس آن مقدار اضافات نسخهء چستربيتى را براى من فرستاده ، و تذكر دادند كه آقاى دكتر بايارد دوج ، رئيس سابق دانشگاه آمريكائى در بيروت مشغول ترجمه اين كتاب بانگليسى است . و مشار اليه نيز پايهء ترجمهء خود را بر روى آن دو نسخهء خطى اعلام داشت . و بالاخره با مساعدت آقاى پروفسور اربرى استاد دانشگاه كامبريج ، و همراهى دكتر هايس مدير كتابخانهء چستربيتى ، و كتابخانهء ملى ايرلند ، موفق به تحصيل يك ميكروفيلم از نسخهء چستربيتى شدم كه آن را بكتابخانهء دانشگاه اهدا نموده ، و يك نسخهء عكس‌بردارىشده از آن ، همچنين يك نسخه عكس‌بردارى شده از نسخهء شهيد على پاشا را از كتابخانهء دانشگاه گرفته ، و با قلبى پر از اميد مشغول به كار شدم . و من يطلب العلياء لم يغلها المهر در ابتداء به مقابلهء متن نسخه‌هاى خطى با چاپ فلوگل - و تعيين اغلاط - و گسيختگيهاى آن پرداخته و يك نسخهء كامل از متن عربى با نهايت دقت و نشان دادن اغلاط و اختلاف كلمات و لغزشهائى كه در چاپى بوده ، تهيه نمودم ، كه اميدوارم در آتيهء نزديك موفق بانتشار آن بشوم . سپس بتجديد نظر در ترجمه ، و تطبيق آن با متنى كه تهيه شده بود پرداخته و سعى نمودم كه با نهايت صحت و امانت ترجمان گفته‌هاى ابن نديم باشم .

--> ( 1 ) در سال 1346 متن عربى بوسيلهء شركت خياط در بيروت چاپ و انتشار يافته است .