ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

132

الفهرست ( فارسى )

ابو حنيفه دينورى احمد بن داود ، از مردم دينور . از بصريان و كوفيان آموخته ، و از ابن سكيت و پدرش « 1 » بيشتر فرا گرفته است . و در علوم زيادى مانند نحو و لغت ، و هندسه ، و حساب ، و علم هيئت « 2 » دست داشته ، و در روايت ( و حكايت ) مورد اعتماد و بصداقت معروف بود . از كتابهاى اوست : كتاب النبات - كه در تأليفش علما بوى برترى داده‌اند . كتاب الفصاحه . كتاب الانواء . كتاب القبلة و الزوال . كتاب حساب الدور . كتاب الرد على لغذة « 3 » الاصفهانى . كتاب البحث فى حساب الهند . كتاب البلدان - بزرگست . كتاب الجمع و التفريق . كتاب الاخبار الطوال . كتاب الوصايا . كتاب الجبر و المقابلة . كتاب نوادر الجبر . كتاب الشعر و الشعراء . كتاب ما يلحن فيه العامة . ابراهيم رازى جز اينكه سكرى از وى نقل كرده چيز ديگر از وى ندانيم ، و اين كتابها از اوست : كتاب الانواء « 4 » كه آن را در حدود پنجاه ورق به خط سكرى ديده‌ام . كتاب مجرد اللغة . سكرى ابو سعيد حسن بن حسين بن عبد اللّه بن عبد الرحمن بن علاء سكرى : و اين ( نسب ) را از روى خط ابو الحسن كوفى نوشته‌ام ، وى بلغت ، و انساب ، و روزگار عرب معرفت نيكوئى داشت . و خطش از حيث درستى پسنديده بود . وفاتش . . . و از كتابهاى اوست : كتاب الوحوش - كه ببهترين صورتى آن را تأليف نمود . كتاب النبات . چيز كمى از اين كتاب را به خط خود او ديده‌ام . سكرى اشعار گروهى از فحول شعرا ، و قطعهء از اشعار قبائل را جمع‌آورى كرده ، كه مركب از شعر امرؤ القيس ، و دو نابغه ، و قيس بن خطيم ، و تيم بن ابو عقيل ، و اشعار دزدان « 5 » ؛ و اشعار : هذيل ، و هدبة بن خشرم ، و اعشى ، و مزاحم عقيلى ، و اخطل و زهير ، و ديگران است . و شعر ابو نواس را نيز جمع كرده ، و در معانى ، و غريب « 6 » سخنرانىهائى نموده كه در حدود هزار ورق مىباشد ، و من آن را به خط حلوانى ، از نزديكان ابو سعيد ، ديده‌ام . كتاب الابيات السائرة ، كتاب المناهل و القرى . كه آن را به خط خود او ديده‌ام .

--> ( 1 ) ف ( السكيت و ابنه ) جب ( ابن السكيت و ابيه ) . ( 2 ) ف ( و علم الهند ) . ( 3 ) ف ( رصد ) . ( 4 ) ف ( الانوار ) . ( 5 ) متن عربى ، اشعار اللصوص است . ( 6 ) ف ( و غرضه ) .