ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

128

الفهرست ( فارسى )

چيزهائى بر آن افزود . و من تمام آن زيادتيها را در كتاب خود نوشتم و روز سه‌شنبه سه ( شب ) به آخر ذىالقعده سال سيصد و بيست و نه بود كه من شروع به خواندن آن كتاب بر خود او نمودم و در ماه ربيع الآخر سال سيصد و سى و يك از آن فراغت يافتم ، و هنگامى كه نسخه خود را مىخواندم ، نسخه ابو اسحاق طبرى ، و نسخه ابو محمد صفار ، و نسخه ابو محمد بن سعد قطربلى ، و نسخه ابو محمد حجاجى « 1 » را همراه داشتم . و در اثناء خواندن چيزهائى نيز بر آن افزود . و از اول تا آخر كتاب با هم موافقت كرديم . بعد در اوقات ديگر ارتجالا چيزهائى بر آن كتاب افزود و محمد وهب به آن زيادتيها اختصاص داشت براى آنكه در ملازمت او بود و مردم را جمع كرده و وعده داد كه ابو اسحاق ( طبرى ) آن را بر وى عرضه خواهد داشت . و اين آخرين عرضه‌ايست كه پايهء كتاب بر آن گذاشته مىشود و ديگر اضافاتى بر آن نخواهد شد . و اين عرضه را محرانيه « 2 » ناميدند و روز سه‌شنبه چهاردهم جمادى الاول ( سال ) سيصد و سى و يك مردم در منزل او با حضور منله « 3 » ابو عنبر جمع شدند و نسخهء من را بر آنها املا نمود . و ابو عمر محمد بن عبد الواحد گفت . اين عرضهء كه ابو اسحاق طبرى به تنهائى انجام داد آخرين عرضه‌ايست كه من مىشنوم ، و اگر كسى در اين نسخه حرفى بيفزايد ، از گفته من نبوده و بر من دروغ روا داشته ، و اين نسخه كه از گوشى بگوشى انتشار يابد « 4 » قرائتى است كه ابو اسحاق بر مردم نموده و من حرف به حرف آن را شنيده‌ام ، ابو الفتح گويد ، اين عرضه‌ايست كه در روز سه‌شنبه چهاردهم جمادى الاولى سيصد و سى و يك شروع شده بود . بقيه كتابهاى ابو عمر اين است : كتاب شرح كتاب الفصيح . كتاب فائت الفصيح . كتاب المرجان . كتاب ( غريب - الحديث ) على الكلمات . و اين كتاب را براى حصرى تأليف و به او نسبت داده و بنام كتاب حصرى مشهور گرديد . كتاب الموشح . كتاب الساعات . كتاب العشرات . كتاب الشورى . كتاب التنويع « 5 » . كتاب تفسير اسماء الشعراء . كتاب القبائل . كتاب المكنون و المكتوم . كتاب التفاحه . كتاب فائت المستحسن . كتاب المداخل . كتاب جلى « 6 » المداخل . كتاب النوادر . كتاب فائت الجمهرة و الرد على ابن دريد ( كتاب فائت العين ، كتاب ما انكرته « 7 » الاعراب

--> ( 1 ) ف ( الحجازى ) . ( 2 ) ف ( البحرانية ) . ( 3 ) جب ( سكة ) . ( 4 ) ف ( من الساعة الى الساعه ) جب ( من الشاعة الى الشاعة ) و الشاعة اخبار منتشره را گويند ( المنجد ) . ( 5 ) ف ( السريع ) . ( 6 ) ف ( حلى ) . ( 7 ) ف ( انكره ) .