ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )
119
الفهرست ( فارسى )
و از او روايت مىنمود . از كتابهاى اوست : كتاب القياس على اصول النحو . كرنبائى « 1 » انصارى نامش هشام بن ابراهيم كرنبائى « 2 » و از كرنباست « 3 » . از اصمعى و ساير كوفيان آموخت و كنيهاش ابو على بود ، و اين كتابها از اوست : كتاب الحشرات . كتاب الوحوش « 4 » . كتاب خلق الخيل . كتاب النبات . ( و مفضل از كرانيائى حكايت نموده است ) . اخبار ابن كناسه ابو محمد عبد اللّه بن عيسى ، متولد سال يكصد و بيست و سه ، به خط ابن كوفى خواندم كه او : ابو يحيى محمد بن عبد اللّه بن عبد الاعلى اسدى است كه از كوفه ببغداد نقل مكان كرده و همانجا اقامت نموده ، و از بزرگان كوفيان آموخته ، و راويان شعراء و فصحا بنى اسد را مانند : حرى « 5 » و ابو موصول ، و ابن صدقه ، كه همه از بنى اسد بودند ملاقات كرده ، و از اينان شعر كميت را آموخته بود . ابن كناسه پسر خواهر ابراهيم بن ادهم زاهدى و از شعراء بشمار مىرفت . و در كوفه روز سوم شوال سال دويست و هفتاد وفات يافت . اين كتابها از اوست : كتاب الانواء ، كتاب معانى - الشعر . كتاب سرقات الكميت من القرآن و غيره . سعدان بن مبارك ابو عثمان سعدان بن مبارك ، كور و بردهء عاتكه كنيز مهدى ، و زن معلا بن ايوب بن ظريف بود ، مبارك از اسيران طخارستان « 6 » و سعدان از علما كوفيان و راويان آنان بشمار مىرفت ، و از ابو عبيده كه از بصريان بود گاهى روايت كرده است وفاتش . . . و اين كتابها از اوست : كتاب خلق الانسان . كتاب الوحوش . كتاب النقائص - بروايت از ابو عبيده كتاب الارضين و المياه و الجبال و البحار . از اين كتاب مقدارى به خط ابن كوفى ديدهام . طوسى ابو الحسن على بن عبد اللّه بن سنان تيمى ، عالم ، و راويهء قبائل ، و اشعار فحول شعراء بود .
--> ( 1 - 2 ) ف ( الكرمانى ) . ( 3 ) كرنبا ناحيهايست در اهواز كه در آنجا ميان خوارج و مردم بصره جنگى واقع شد ( معجم البلدان ) . ( 4 ) ف ( الوحش ) . ( 5 ) ف ( جزى ) . ( 6 ) طخارستان - ولايتى است وسيع و بزرگ كه شامل چند شهر مىباشد ( لغتنامه دهخدا ) .