الزيادة المنتزعة من سيبويه . كتاب المدخل فى النحو . كتاب الناطق . كتاب الفاضل و المفضول كتاب العبارة عن اسماء اللّه تعالى . كتاب الحروف . كتاب التصريف . وراقان مبرد ابن زجاجى ، نامش اسماعيل بن احمد . و شاشى « 1 » نامش ابراهيم بن محمد . ابو سعيد رحمه اللّه گويد : در همان دوران مبرد ، گروهى كتاب سيبويه را مورد نظر قرار داده‌اند ، كه هيچ‌كدامشان نباهت « 2 » او ، يعنى مبرد را نداشتند . مانند ، ابو ذكوان ، قاسم بن اسماعيل ، مؤلف : كتاب معانى الشعراء ، كه ابن درستويه آن را روايت كرده . و در روزگار زنج « 3 » بسيراف رفته بود . و در اخبار عرب علامهء بشمار مىرفت و گروهى از علماء را ديده داشت . و مادر او را توزى بنكاح خود در آورده بود . و همچنين ، عميثل « 4 » بن ذكوان ( مكنى بابو على ) ، مقيم عسكر مكرم « 5 » مؤلف : كتاب جواب المسكت ، كتاب اقسام العربية ؛ و كتاب الاضداد ( توزى را ابو بكر محمد بن حسن بن مروان ، از ابو ذكوان روايت كرده است ) . و مانند : ابو يعلى بن ابو زرعه ، از اصحاب مازنى ، كه مردى برجسته و عالم در نحو ( و لغت ) ، و ثقتى در روايت بود ، و كتاب الجامع فى النحو ، از اوست ، و باتمام نرسانيد . و از علماء بصريان : ابو جعفر محمد بن رستم يزديار « 6 » طبرى ، كه در شمار طبقهء ابو على بن زرعه بود ، و كتاب غريب القرآن ، كتاب المقصور و الممدود ، كتاب المذكر و المؤنث ، كتاب صور الهمز ، كتاب التصريف ، كتاب النحو ، از اوست . و : اشناندانى ، مكنى بابو عثمان . كه ابو بكر بن دريد از او روايت كرده ، و او را ديده ، و مؤلف : كتاب معانى الشعر ، كتاب الابيات ( العربية ) است . و : مبرمان ، محمد بن اسماعيل ، مكنى به ابو بكر از مردم عسكر « 7 » كه حكايتى در آموزش شرح سيبويه ، با ابو هاشم دارد ، و ما آن را ذكر خواهيم كرد . و مؤلف اين كتابها : بود : -

--> ( 1 ) ف ( الساسى ) . ( 2 ) ف ( لم يكن لهم كتب هته ) جب ( لم يكن لهم كنباهته ) و و نباهت ، بمعنى زيركى ، بيدارى ، و فطانت است ( منتهى الارب ) . ( 3 ) فتنه و آشوب زنج در سال 255 هجرى در خلافت مهتدى باللّه عباسى آغاز گرديد ، و پانزده سال دوام داشت ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 4 ) ف ( عبيد ) . ( 5 ) عسكر مكرم قصبه‌ايست در خوزستان ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 6 ) ف ( يزدبان ) . ( 7 ) عسكر نام سامراء و چند جاى ديگر است ( فرهنگ نفيسى ) .