كتاب مسعود بن عمرو و مقتله . كتاب من شكر من العمال ( و حمد ) . كتاب غريب بطون العرب كتاب تسمية من قتلت بنو اسد . كتاب الجمع و التثنيه . كتاب الاوس و الخزرج . كتاب محمد و ابراهيم ابنى عبد اللّه بن حسن بن حسن « 1 » كتاب الايام ( و مشتمل است بر . . . ) كتاب الامثال . كتاب الحرات . كتاب اعراب القرآن . ( و به نوشته سكرى ) . كتاب ايام بنى يشكر و اخبارهم . كتاب ايام بنى مازن و اخبارهم . و از اصحاب ابو عبيده دماد ابو غسان است كه نامش رفيع بن سلمة بن مسلم بن رفيع عبدى ، و راوى ابو عبيده بود . و كتابهايش را صحافى مىكرد . و انساب و اخبار و مآثر را از او فرا گرفت . اخبار ابو زيد نامش سعيد بن اوس انصارى و از نژاد خالص . خزرج است . ابو العباس مبرد گويد ، ابو زيد نحو را مىدانست ولى نه باندازهء خليل و سيبويه ، و يونس در لغت با ابو زيد در يك پايه بودند « 2 » و در نحو بر ابو زيد برترى داشت . و ابو زيد از اصمعى و ابو عبيده به نحو عالم‌تر بود و او را ابو زيد نحوى مىگفتند . ابو سعيد گويد : در نحو و لغت از علماء بصره كسى را نمىشناسم كه از كوفيان علوم عربى را اخذ كرده باشد جز ابو زيد كه از مفضل ضبى روايت كرد . ابو زيد در اول كتاب النوادر گويد : مفضل ضبى از ضمرهء نهشلى كه جاهلى بود اين شعر را براى من خواند : بكرت تلومك بعد وهن فى الندى * بسل عليك ملامتى و عتابى « 3 » به خط اسحاق خواندم : كه ابو زيد به من گفت ، وقتى كه محمد المهدى بخلافت رسيد ، ببغداد آمدم . و بسيارى از علماء شهرستانها با معلومات گوناگونى به او روى آورده بودند ، و من در ميان آنها ، كسى زيرك‌تر و بافراست‌تر از خلف ببيت شعر ، و عالمى بخشنده‌تر از يونس بعلم خود نديدم . وفات ابو زيد در سال دويست و پانزده بود . و اين كتابها از اوست : كتاب مقتل عثمان ، كتاب حيله و محاله ، كتاب الهوش و النوش . كتاب مسائيه « 4 » . كتاب المعرى « 5 » . كتاب

--> ( 1 ) ف ( الحسين ) . ( 2 ) ف ( مرتاب ابى زيد ) جب ( من باب ابو زيد ) . ( 3 ) با كم گشتن بخششهايت بنكوهش تو شتاب كرد ولى سرزنش و گله‌گذاريهاى من تو را خوش‌آيند نيست ، ( 4 ) ف ( مشابه ) . ( 5 ) ف ( لمعدى ) .