ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

88

الفهرست ( فارسى )

پسران محمد دوازده نفر بودند ، اولى احمد و پس از او عبد اللّه كه بيشتر به او عبدوس مىگفتند ، و به اين لقب ملقب بود . و عباس بن محمد بن ابو عبد اللّه « 1 » . اين سه نفر وصايت پدر را داشتند ، و جعفر ، على ، حسن ، فضل ، حسين كه دوقلو بودند ، و سليمان ، عبيد اللّه و يوسف . دانشمندتر از همه برادران ، احمد ، عباس ، و جعفر ، فضل ، سليمان و عبيد اللّه بودند . احمد پيش از سال دويست و شصت ، درگذشت ( و عباس بسال دويست و چهل و يك وفات يافت ) . و مرگ عبدوسن مدتى پيش از اين دو نفر است . و او چنان شيفته بساز و آواز بود كه نواختن عود را آموخت ، و دو فرزند خود را نيز تعليم داده و هر دو نفرشان صدا و آواز خوبى داشتند . فضل « 2 » در سال دويست و هفتاد و هشت ، و عبيد اللّه در سال هشتاد و چهار وفات يافتند . و حسن در مصر از دنيا رفت ، چون همراه ابو ايوب پسر خواهر ابو الوزير كه ولايت مصر را داشت ، بمصر رفته و در همان‌جا درگذشت . وفات جعفر در سال دويست و سى و اندى در بصره ، و وفات سليمان در سال چهل و پنج است ، و اينان را فرزندى نبود كه راوى علمى باشد ، جز ابو عبد اللّه ، و دو فرزند احمد بن محمد ، بنام موسى بن احمد ، مكنى بابو عيسى و عيسى مكنى بابو موسى « 3 » . و اين دو نفر از پدرشان « 4 » ابراهيم بن ابو محمد آنچه را كه از ابو زيد و اصمعى شنيده داشت روايت كرده‌اند . ابو محمد اين كتابها را تأليف كرد : كتاب النوادر ؛ براى جعفر بن يحيى ، كتاب المقصور و الممدود . كتاب مختصر نحو ؛ براى برخى از فرزندان مأمون . كتاب النقط و الشكل « 5 » . تأليفات ابراهيم بن ابو محمد يزيدى : كتاب ما اتفقت الفاظه و اختلفت معاينه ، كتاب المصادر فى القرآن . و در اين كتاب بسورهء حديد كه رسيد وفات يافت . تأليفات عبد اللّه بن ابو محمد ، مكنى بابو عبد الرحمن : كتاب غريب القرآن . كتاب اقامة اللسان على المنطق . كتاب الوقف و الابتداء . تأليفات اسماعيل بن ابو محمد يزيدى : كتاب طبقات الشعراء .

--> ( 1 ) ( محمد بن ابى محمد ) . ( 2 ) ف ( و مات قبل ) جب ( و مات فضل ) . ( 3 ) ف ( و يكنى بابى عيسى . . . و يكنى بابى موسى ) . ( 4 ) ف ( از عموى پدرشان ) . ( 5 ) ف ( اين كتاب را ضمن تأليفات ابراهيم آورده است ) .