اصمعى ، از عيسى بن عمر نقل كرد كه ، ما با حسن در راهى مىرفتيم ، و عبد اللّه بن اسحاق همراه ما بود ، حسن گفت : اين مردمان را بسوى خود بكشيد كه طلعه « 1 » اند . ابو عبد اللّه بن اسحاق از بغل يادداشتهاى خود را درآورده ، و آن را نوشته و گفت : اى ابو سعيد ، طلعه را ما از شما آموختيم . . . و همچنين ابو عمرو بن علاء « 2 » . اخبار عيسى بن عمر ثقفى از طبقه ابو عمرو بن علاء و او عيسى بن عمر ثقفى است نه عيسى بن عمر همدانى كه از مردم كوفه بود ، و از او قرائتهائى روايت شده است . اين عيسى بن عمر ، از مردم بصره ، و از نحويان برجستهء آنجا بشمار مىرفت . و از عبد اللّه بن اسحاق و ديگران آموخته ، و خليل بن احمد از او آموخته است . عيسى از دو چشم نابينا ، و از قاريان بصره است كه در سال يك‌صد و چهل و نه وفات يافت و كتاب الجامع ، و كتاب المكمل از اوست . قاضى ابو سعيد رحمه اللّه ، اين شعر خليل را كه در آن نام عيسى و آن دو كتاب را آورده ، براى ما خواند : بطل النحو جميعا كلّه * غير ما احدث عيسى بن عمر « 3 » ذاك اكمال و هذا جامع * و هما للناس شمس و قمر « 4 » اين دو كتاب اكنون نايابست ، و در دست كسى نيست و از كسى هم شنيده نشد كه بگويد آنها را ديده است . اما درباره ابو عمرو بن علا ، ما در مقاله اول ، ضمن اخبار قاريان قرآن ، يادى از او كرده‌ايم .

--> ( 1 ) نفس طلعه ، بضمه و بعد فتحه ، آرزوهاى هوس‌پرورانه ( قرب الموارد ) . ( 2 ) ف ابو عمرو بن العلاء را متصل بجمله قبل آورده كه به نظر خواننده مغلق مىآيد و جب پس از چند نقطه آن را آورده براى آنكه برساند ابو عمرو بن علا نيز از كسانى است كه در دوران خود سرآمد اقران بوده است . ( 3 ) نحو سربه‌سر باطل گرديد . جز آنچه را كه عيسى بن عمر بوجود آورده . ( 4 ) آن يكى ( اكمال ) و اين نيز ( جامع ) است و هر دو براى مردم مانند شمس و قمرند .