يكى از دلائل ديگر كه پايه‌گذار نحو ابو اسود دوئلى است محمد بن اسحاق گويد : در شهر حديثه « 1 » شخصى بنام محمد حسين معروف بابن بعره بود كه كتاب جمع‌آورى مىكرد ، و خزانهء پر از كتابهاى عربى زيادى در نحو و لغت ، و آداب ، و كتابهاى قديمى داشت كه من مانند آن را نزد كسى نديده بودم . من بارها نزد او رفته ، و با او همدم و مأنوس بودم ، و او نفرتى داشت ، از اينكه چيزهاى خود را به كسى نشان دهد . و از بنى حمدان بيمناك و هراسان بود . كتابدانى نشان داد كه وزن آن سيصد رطل « 2 » و محتويات آن عبارت بود از : پوست گوره خر ، و صك ، و كاغذهاى مصرى ، و چينى ، و تهامى ، و پوست شتر و كاغذهاى خراسانى با حواشى و تعليقات از ( لغت ) عرب ، و قصيده‌هاى يك‌دانه و مفردى از اشعار عرب ، و چيزهائى در نحو ، و حكايات ، و اخبار ، و اسمار « 3 » ، و انساب ، و سائر علوم عرب و غير عرب ، و نام مردى از اهل كوفه را برد كه من فراموش كرده‌ام ، گفت : اين شخص در جمع‌آورى ، و بدست آوردن نوشتجات قديمى حرصى داشت ، و همين‌كه اجلش سر رسيد ، برعايت دوستى كه با من داشت ، و نيكوئيهائى كه من درباره او كرده بودم ، و هم عقيدگى كه در مذهب با هم داشتيم ، چه او نيز از شيعيان بود ، تمام اين‌ها را به من بخشيده است . من تمام آنها را ديده ، و زير و رو كرده ، و شگفت‌انگيز چيزهائى را در آنها مشاهده نمودم و با آنكه گذشت زمان كار خود را كرده و آنها را پلاسيده ، و پوسانده ، و تحريفاتى در آنها ايجاد كرده بود . باز در يكايك آن جزوه‌ها ، نوشته‌ها ، ولوله كتاب‌ها امضاهائى از علما ديده مىشد كه نام نويسندگان آنها را تصريح ، در زير هر امضائى پنج شش نفر خط همديگر را گواهى كرده بودند . از جمله : قرآنى به خط خالد بن ابو هياج ، از اصحاب على عليه السلام « 4 » ديدم ، كه بعدها آن قرآن بابو عبد اللّه بن حانى رحمة اللّه رسيد . و نامه‌هائى به خط امام حسن به امام حسين « 5 » عليهما السلام و امانات و عهدنامه‌هائى به خط امير المؤمنين على عليه السلام ، و خط سائر كاتبان پيغمبر صلعم « 6 » در آن ديده ، و نوشتجاتى نيز در نحو ، و لغت ، از علماء مانند ابو عمرو بن علاء ، و اصمعى .

--> ( 1 ) حديثه نام چندين شهر و قصبه است مانند حديثة الموصل كه شهر كوچكى است در جهت شرقى دجله نزديك ز آب بالا . و حديثة الفرات در چند فرسخى انبار ، و حديثه از قراء غوطه دمشق و در اينجا ظاهرا حديثة الفراتست . ( ر . ك . معجم البلدان ) . ( 2 ) رطل معادل دوازده اوقيه ، و اوقيه چهل درم است ( فرهنگ نفيسى ) . ( 3 ) ف ( و الاسماء ) . ( 4 ) ف ( رضى اللّه عنه ) . ( 5 ) ف ( بخطوط الامامين الحسن و الحسين ) جب ( بخطوط الائمة من الحسن الى الحسين ) . ( 6 ) جب ( عليه السلام ) .