شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 66
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
فلسفه جستجويها كردهام چون ديدم كه رواقيان و لوكيونيها با يكديگر ناسازگارند و روى به گلچينى ( سپتىسيسم ) نهادند كه تنها رياضى آنها را از آن ميرهاند دلسرد شدم . جالينوس ميگويد كه نگارشهاى منطقى من برخى از روزگار جوانى من است و بسيارى از آنها در آتشسوزى سال 173 پرستشگاه آرامش كه من آنها را در آنجا گذارده بودم سوخت . از آنها بود سه دفتر دربارهء عبارت ارسطو و چهار دفتر دربارهء نخستين رسالهء قياس و چهار دفتر دربارهء بخش دوم آن . امروزه بخش نخستين را تحليل نخستين گويند و دومى را كه در برهان است تحليل دوم گويند . ارسطو خودش نخستين را قياس و دومى را برهان ميخواند . گزارش من بر آن شش دفتر است در تحليل نخستين و پنج دفتر در تحليل دوم و هيچ يك از اينها به دست تودهء مردم نرسيده است . او پس ازين از گزارشهاى مقولات كه براى دوستان ساخته است ياد مىكند و ميگويد كه آنها را جز كسانى كه استاد ديده باشند نخوانند . به ويژه آنها كه در نگارش آنها از گزارندگان پيشين به ويژه آدراستوس بهره بردهام . فهرست جالينوس جالينوس در پيناكس ميگويد كه دو گفتار ساختم و در آن سرگذشت خودم را آوردم « و مقالتان فى الوقيعة و فى هاتين المقالتين و صفت سيرة نفسى » ( ص 46 متن يونانى و ترجمهء لاتينى - برگ 36 پ ترجمهء عربى ) در عيون الانباء ( 1 : 85 ) هم از آن ياد شده است . جالينوس در « الصناعة الصغيرة نقل حنين بن اسحاق كه در آغاز آن از سه روش آموزش و فراگيرى « عكس و تحليل ، تركيب ،