فراگرفته بودند برو مىخواندند ، و او با وجود اين حال پيش اسماعيل زاهد به جهت تعلم فقه آمد شد مىنمود . 127 ، 6 - چون به دوازده سالگى يا بيشتر رسيد بعد از آن متوجه شد « 12 » به علومى كه ضبط كرده بود . باز از سر گرفت كتب منطق را و جميع اجزاى حكمت را و درين مدت شبى را به فراغ خاطر در خواب به روز نياورد ، و در روز به غير از مطالعه شغل ديگر نداشت ، و جمع كرده بود پيش خود اوراق را از هر باب . و هر دليل و حجتى كه بود نظر در مقدمات او مىنمود و در آن اوراق مىنوشت ، و رعايت شرايط مقدمات به فعل مىآورد ، و آنچه منتج بود و آنچه عقيم بود « 13 » از هم جدا مىكرد . و هرگاه او را در مسأله‌اى حيرت روى مىداد ؛ و حد وسط را نمىيافت ، وضو ساخته به مسجد جامع مىشتافت ، و دو ركعت نماز مىكرد و دست دعا از روى خضوع و خشوع و مسكنت به درگاه واهب فيوض برداشته ، چندان مبالغه و تأكيد در آن باب به فعل مىآورد ، تا آنكه حق سبحانه و تعالى ابواب مشكلهء او را بر روى دل او مىگشاد ، و او را از آن ورطه به مرتبهء رشاد مىرساند . و مىآمد به خانهء خود و همه شب‌ها چراغ پيش خود نهاده مشغول به قرائت و كتابت مىبود ، هرگاه كه خواب برو غلبه مىكرد يا ضعف مزاجى روى مىداد قدحى « 14 » از مثلث مىآشاميد . 127 ، 7 - و حكماى پيشين مثل ارسطو و افلاطون و غير ايشان زهاد بودند و به ميل طبع و خواهش نفس عمل نمىنمودند ، ابو على تغيير سنت و شعار ايشان كرد ، و به شرب شراب خوشوقت مىبود ، و به استعمال قواى شهوانى نفس را محظوظ مىداشت . پس جماعتى كه بعد ازو آمدند اقتدا به او كرده در لاى طبيعت فرو رفتند ، و به فسق و لذات افتادند . 127 ، 8 - پس ابو على جميع علوم را تحصيل نمود ، و بر حقيقت آنها

--> ( 12 ) - د : رسيد متوجه شد . ( 13 ) - د : « بود » ندارد . ( 14 ) - اساس : قدح .