شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

120

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

11 ، 73 - و گفت : نفس زكيهء پاكيزه دوست مىدارد خير را ، و امر مىكند به خير ؛ و نفس رديه دوست مىدارد شر و بدى را ، و امر مىكند به آن . 11 ، 74 - و گفت : درخت انصاف را در زمين نفوس فاضله « 76 » بنشانيد ، كه ميوه آن سلامت است ، و درخت نفوس رديه شرست ، و ثمرهء آن آفت . 11 ، 75 - و گفت : نفس فاضل شناخته مىشود به قبول كردن ، و نفس ناقص شناخته مىشود به شتافت « 77 » او سوى باطل . 11 ، 76 - به سقراط گفتند كه ناچار است [ 36 - ب ] ترا از كدخدائى و تزويج . گفت : اگر لابدست ، پس زن بدروئى بدخلقى از براى من بهم رسانيد . گفتند فايدهء اين قيدها چيست ؟ گفت : اما اينكه بدرو باشد به جهت آنكه مرا نزديكى او ميل نشود « 78 » ، و اما آنكه بدخو باشد تا ملكهء تحمل بهم رسانم . گفتند كه چرا نزديكى را مكروه مىدارى ؟ و حال آنكه او لذيذ است . گفت : از براى چهار خصلت است كه مرا خوش نمىآيد : اولا آنكه پرده درست و عاقل ابا دارد از اينكه پردهء خود را بشكافد . دوم درآوردن چيزيست در جاى چركينى ، و عاقل نفس خود را ازين پاكيزه مىدارد . سيم ضعف قوت است ، و عاقل محافظت قوت را ضرورى مىدارد . چهارم هم سوگند و هم شدن است تا وقت مرگ ، اگر مىزيد اين كسى را مرهون است ، و اگر مىميرد اين كس محزون « 79 » و عاقل نفس خود را مرهون چيزى نمىسازد . 11 ، 77 - و گفت : چون نفس رفعت گيرد از چيزهاى شبهه‌ناك ، قبول كند امرى كه واضح و روشن است ، اين « 80 » علامت فهم و زيركى اوست . 11 ، 78 - گفت : نفوس نيكان گريزان « 81 » است از افعال بدان و بدكاران ،

--> ( 76 ) - د : زمين فاضله . ( 77 ) - د : به شناختن . ( 78 ) - د : مرا به نزديكى آن پر ميل نشود . ( 79 ) - د : محزون است . ( 80 ) - د : روشن است پيش او اين . ( 81 ) - نسخه‌ها : نيكان ميل به قرب ايشان گريزان . د : نيكان نفرت دارد و گريزان .