شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
24
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
زمان اردشير دوم فيلفس پدر اسكندر بلاد مقدونيه را از بلاد [ 9 - الف ] يونان به تحت تصرف خود درآورد ، و در سال سيزدهم از حكومت اردشير اسكندر متولد شد ، و پيش از دو سال از حكومت لاوخوس افلاطون به عالم بقا رحلت نمود . و در زمان لاوخوس اهل شهر روميه قلعه « 30 » بند گشتند . چون بند و محاصره به طول انجاميد دست از محاربه و سركشى بازداشتند . و در زمان دارا آخر ملوك فارس ، فيلفس پدر اسكندر مالك بلاد يونان شد و مصالحه كرده با دارا به تعيين خراج كه همه سال مىفرستاده باشد و در سال پنجم از حكومت هلاك شد . 5 - ابراهيم نديم « 31 » در تاريخ خودش ذكر مىكند كه جالينوس بعد از زمان عيسى بود ، اين موافق است با آنچه ما سابقا ذكر نموديم . باز مىگويد كه جمهور مردمان را ميسر نيست كه مدعاى سخنان برهانى را بفهمند « 32 » و از اين جاست كه محتاجاند به رموز انبيا عليهم السلام ، تا فايده يابند از قبول و اذعان چيزها به غير دليل و برهان . و الا هر گاه صحرانشينان كه گرد معقولفهمى و سخندانى نگشته باشند چون حقايق اشيا پيش ايشان روشن گردد ، و به بيان آيد ، بسيار باشد كه در صدد نفى و انكار درآيند ، و از فوايد آن بىبهره مانند . 5 ، 1 - و در زمان داراى دويم فيثاغورس به درجهء ارجمند و به مرتبهء بلند از علوم فايق شد . ملوك فارس شهرستان و نواحى يونان و روم را فتح نموده به تحت تصرف خود درآوردند ، از آن جمله شهرهائى كه كتب حكمت را در آنجا « 33 » پنهان كرده بودند همچو جزيرهء شام و مصر و غير اينها ، گرفتند و جميع كتب را از علوم حكمى و نجومى و هندسه
--> ( 30 ) - متن : احصر ، احصاء ، در نسخه بدلهاى صوان الحكمه هم : الاحصاء ، ولى در چاپ بنده : الاحصاء . بايد همين « الاحصاء » درست باشد . در ترجمه گمان زده شده كه « احصار » است و در آن « شهر بند » آمده است . ( 31 ) - صوان الحكمه 94 : على بن يحيى النديم ، نسخهها غير از دال : ابراهيم مديم . ( 32 ) - اساس وس : « را بفهمند » ندارد . ( 33 ) - د : آنجاها .