شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 149
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
( ميان 400 و 410 - پيش از 480 ) را مختار الحكم ( منثور الحكم ) و محاسن الكلم است كه در 440 ساخته است ( ديباچهء بدوى بر الحكمة الخالدة 42 و ديباچهء او بر مختار الحكم ص 7 و ديباچهء فؤاد سيد بر ابن جلجل ص كه و گفتار رزنتال ) . ابن ابى اصيبعه ( 1 : 9 ، 16 ، 21 ، 28 ، 30 ، 38 ، 41 ، 43 ، 47 ، 50 ، 57 ، 82 ، 87 ، 89 ) در عيون الانباء از آن آورده است . شهرزورى نيز در نزهه از آن بهره برده است . او در اين دفتر در چند جا مانند 239 و 240 به « تاريخ كبير » خود بازگشت داده است و در سرگذشت لقمان در ص 261 عبارتى سريانى آورده و گويا از آن برمىآيد كه سرچشمهاى سريانى در دست داشته است ، اگر چه گفتهاند كه ميان آن و تاريخ فلسفهء ديوگنس لائرسيوس اندك مانندگى هست ولى پيداست كه سرچشمهء كار او چيزى ديگر بوده است . بيشتر آن ياد سخنان اخلاقى و اجتماعى فيلسوفان يونانى و از انديشهء فلسفى آنان بسيار كم گفتگو ميدارد ميتوان گفت كه در آن ديكتاها و گنومونهاى فلسفى آمده است و بس . اين دفتر به لاتينى و اسپانيايى و فرانسوى و پرونسالى و انگليسى درآمده و خيلى پيشها به چاپ رسيده است . عنوان السعادة گمنام نسخهء 100 لندبرگ دانشگاه ييل برگهاى 29 و - 86 نوشتهء شعبان 1124 ( فهرست نموى ش 1363 ) كه در آن پس از ديباچهء كوتاه سخنان پيامبر اسلام و خلفاء و شيث و صاب و اسكپيوس تا برسد به گمنامها آمده است از آن گزيده شده است ، دو نسخهء 309 و 310 پاريس بنام « سير الحكماء و آدابهم » هم گويا از آن گرفته شده است . عبد الرحمن بدوى آن را در مادريد در 1377 از روى چندين نسخه به چاپ رسانده است .