شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
مقدمه 15
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
در پارهاى از موارد جملات مسجّع به كار برده است كه نشانهء تصرفهاى اديبانهء اوست : « ديروز آمديد و امروز در كاريد ، و فردا با آز و آرزو ياريد » ( 70 ) . « كسى كه مشفق و مهربانست به شما ، از رهگذر آن بدگمانست به شما » ( 71 ) . « و گفت بايد كه به انكار كافر نعمتان ، بازندارى خود را از احسان » ( 151 ) . و نيز صفحات 184 ، 192 ، 365 ، 431 ، 442 و 445 . از ويژگيهاى ديگر نثر اين كتاب مطابقت صفت و موصوف به پيروى از عربى در تأنيث و تذكير است مانند . ملت اسلاميه ( 32 ) ، منزلت رفيعه ( 190 ) ، مسألهء مطلوبه ( 90 ) تكريمات عظيمه ( 190 ) . زبان او از تأثير فارسى رايج آن روزگار هند ، چه در واژگان و چه در برخى از ساختهاى دستورى ، بر كنار نمانده است : الف - نمونههايى از لغات و تركيبات : بازى خوردن ( 143 ، 160 ، 180 و . . . ) ، بازى دادن : فريب دادن ( 119 ، 245 ، 373 ) بندى : زندانى ( 50 ) ، بندىبان : زندانبان ( 113 ، 209 ) ، بندىخانه : زندان ( 113 ، 116 ، 209 ) ، جرم كردن : جريمه كردن ( 108 ) ، جرمى : گناهكار ( 75 ) ، چركنت : چركى ، پليدى ( 308 ) ، خاتمبندى : خاتمكارى ( 263 ) ، خدادارى : خداشناسى ( 94 ) ، خوشكردن : پسنديدن ( 72 ، 318 ، 436 ) ، دكه ( به فتح اول و دوم ) : صدمه آسيب ( 470 ) ، روان گردانيدن : فرستادن ( 282 ) ، رم خوردن : رميدن ، رم كردن ( 361 ) ، ساختگى : تصنّع ، تكلّف ( 187 ) ، سامان نمودن : ترتيب و نظم بخشيدن ( 91 ) ، سخن كردن : سخن گفتن ( 99 ، 181 ، 328 ) ، سرر است : رام ( 122 ) ، طيار ( تيار ) : آماده ، مهيّا ( 107 ) ، كره ( به فتح اول و دوم ) : دستورنجن ، النگو ( 273 ، 275 ) ، كوته : اتاقك ، آلونك ( 157 ) ، گرهرويى ( 154 ) ، نفر : خادم ، كس ، خدمتكار ، نوكر ( 382 ) . ب - ويژگيهاى دستورى : 1 - متعدى با ( آنى ) : دانانيدن ( 316 ) ، شناسانيدن : فهماندن ، حالى كردن