رازى پزشك را نقض كتاب التدبير است ( فهرست بيرونى ) كه بايد از آن دفتر اسكندر خواسته شده باشد . عامرى را دو رساله است نزديك به همين زمينه بنامهاى « التقرير لاوجه التقدير » و « انقاذ البشر من الجبر و القدر » ( فيلمها 3 : 181 ) در بيان الاديان ابو المعالى ( ص 6 ) از « الامد على الابد » ياد شده است . ابو حيان توحيدى در الامتناع و المؤانسة ( فهرست نامها ) سرگذشت و بسيارى از انديشه‌هاى او را آورده است . 25 - ابو سليمان محمد بن طاهر بن بهرام سجستانى منطقى ( نزديك 330 - نزديك 420 ) صوان الحكمة نگاشته كه بايد دكسوگرافى و گنومولوگى خوبى باشد . اصل آن نمانده و گزيده‌اى از آن را داريم در دو نگارش يكى از ابن سهلان ساوى دومى از ديگرى كه نمىدانيم كيست . در اين گزيدهء دوم بيشتر آن سخنان خردمندانهء فيلسوفان است و آن را نخستين دفتر « گنومون » ها يا « ديكتا » ها دانسته‌اند . ( ديباچهء دونلپ 14 ) . واژه‌هاى « صوان الحكمة » ( ص 9 ) چنان كه از سخنان چلبى در كشف الظنون برمىآيد گويا بر هر كتابى در تاريخ حكماء گفته ميشده و تاريخ حكماى صاعد اندلسى و ملل و نحل شهرستانى و جز آنها را هم « صوان الحكمة » ميگفته‌اند . گويا نخستين بار سجستانى بكتاب خود اين نام را داده است . اين كلمه مانند « بيت الحكمة و خزانة الحكمة » بايد ترجمهء گونه‌اى از بيبليوثيكى گرفتهء از « بيبليون » ( كتاب و دفتر ) و « ثيكى » ( خانه و كشو و جعبه ) باشد و كلمات « صوان » و « بيت » و « خزانه » برابر است با « ثيكى » و « حكمة » با « بيبليون » . اين عبارت « بيبليوثيكى » گذشته از كتابخانه به دفتر كلان و گسترده و موسوعه و دائرة المعارف هم گفته ميشده است ، زيرا