شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 104
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
از جدول و حواشى دايبر برمىآيد كه همه بندهاى متن در نگارشهاى دانشمندان ما نيامده است . اين هم گفته شود كه در آراء طبيعيه II : 31 ، 51 ( ص 131 بدوى و 151 دايبر ) به سرودهها ارفئوسى ( الكتب المنسوبة الى ارفاوس ) بازگشت داده شده است همانها كه افلاطون در جمهورى و فاذن و مهمانى و كراتولس و تيمائوس و نواميس و ارسطو در نفس بند 10 ب 28 در گفتار 1 بخش 5 و جاهاى ديگر از آنها ياد كردهاند و در الواح گورستانهاى كريتس و ايتاليا يافتهاند ( ارفئوس سالمون رايناخ « 17 » فهرست نامها - تاريخ فلسفهء برهيه 1 : 48 - تاريخ فلسفه ريوو 1 : 28 ) شهرستانى ( 180 ) هم از شعرهاى تخيلى بىوزن و قافيهء يونانيان ياد كرده است . به جز ايتيوس ياد شده اطيوس يا اطيوش آمدى Aetios ( آئتيوس آميديتوس ) « آمدا » داريم كه در بالاى دجله نزديك ادس و نصيبيين زاده و در اسكندريه دانش آموخته و پزشك دربارى روزگار يوستنيانوس يكم ( 527 - 567 ) در بوزنتيا ( بيزانس ) بوده است . ابن نديم گويا از وى يادى نكرده ولى رازى در الحاوى و بيرونى در صيدنه ( ترجمهء فارسى 122 و جاهاى ديگر و روسى ش 139 و 181 ) و ابن سينا در قانون و تميمى در المرشد و ابن بيطار در جامع و جلدكى در دره و گويا هم ابن سمجون از او آوردهاند . بيرونى در جماهر ( ص 200 و 107 ) گفته است كه ابن الخمار دفتر او را به عربى در آورده و از آن هم دو بندى ميآورد ( پزشكى اسلامى اولمان 85 - سزگين 3 : 164 ) 3 - فثيون « 18 » يا قنيون ترجمان و پزشك نيمهء سدهء سوم كه در فهرست از وى ياد شده و ابن ابى اصيبعه ( 1 : 24 ، 123 ، 124 ، 126 تا 128 ، 135 ، 136 ، 138 ، 171 ، 180 ، 244 ) از وى بنام و قفطى بىنام سرگذشت پزشكان روزگار عباسى را آوردهاند ( سزگين 231 )
--> ( 17 ) - S . Reinach ( 18 ) - Fatyun