باشم ، و روزى مرا به قدر كفاف مىدادى به قدر آنچه مىدانستى كه مرا كافى است و مقدّر كرده بودى ؟ پس خداوند جليل فرمايد كه : راست مىگويد بندهء مؤمن من ، بگذاريد تا داخل بهشت شود . و آن غنى مىماند تا آن‌قدر عرق از او جارى شود كه اگر چهل شتر بياشامند كفايت كند آنها را ، پس از آن داخل بهشت شود . پس فقير گويد به او كه : « چه چيز تو را نگاهداشت ؟ » گويد : طول حساب ؛ پيوسته چيزى بعد از چيزى از تقصيرات ظاهر مىشد و خدا مىبخشيد تا آن‌كه مرا به رحمت خود فروگرفت و ملحق گردانيد مرا به توبه‌كاران ، پس تو كيستى ؟ گويد : « من آن فقيرم كه با تو در محشر بودم . » گويد : نعيم بهشت تو را تغيير داده است كه من تو را نشناختم . « 1 » ششم [ حساب شيعيان با اهل بيت ( ع ) است ] « شيخ طوسى » از آن حضرت روايت كرده است كه : چون روز قيامت شود حق تعالى ما را موكّل گرداند بر حساب شيعيان ما ، پس آنچه از خدا است از خدا سؤال مىكنيم كه از براى ما ببخشد پس آن از ايشان خواهد بود ، و آنچه از حقّ ماست ، بر ايشان مىبخشيم ؛ پس حضرت اين آيه را خواند : إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ، ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ . « 2 » هفتم [ حساب كشى به اندازه عقل افراد ] شيخ كلينى از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : اين است و جز اين نيست كه دقّت مىكند حق‌تعالى با بندگان در حساب در روز قيامت به قدر آنچه در دنيا به ايشان داده از عقل . « 3 »

--> ( 1 ) - امالى صدوق 441 م 57 ح 11 / قم 587 ط بعثت عنه بحار 7 / 259 ب 11 ح 4 . ( 2 ) - بحار ج 7 ص 264 ؛ سورهء 88 آيهء 26 . پس همانا بازگشت آنان به سوى ما مىباشد ، پس به تحقيق حسابشان بر عهدهء ماست . ( 3 ) - بحار ج 7 ص 267 حديث 32 : انّما يداق اللّه العباد فى الحساب يوم القيامة على قدر ما آتاهم من العقول فى الدّنيا ، نقل از اصول كافى 1 / 11 كتاب العقل و الجهل ح 7 .