به وحدت در نباشد هيچ كثرت * دو نقطه نبود اندر اصل وحدت ندانم خال او عكس دل ماست * و يا دل عكس خال روى زيباست ز عكس خال او دل گشت پيدا * و يا عكس دل آنجا شد هويدا دل اندر روى او يا اوست در دل * به من پوشيده گشت اين راز مشكل اگر هست اين دل ما عكس آن خال * چرا مىباشد آخر مختلف حال ؟ گهى چون چشم مخمورش خراب است * گهى چون زلف او در اضطراب است گهى روشن چو آن روى چو ماه‌ست * گهى تاريك چون خال سياه‌ست گهى مسجد بود گاهى كنشت‌ست * گهى دوزخ بود گاهى بهشت‌ست گهى برتر شود از هفتم افلاك * گهى افتد به زير توده خاك پس از زهد و ورع گردد دگر بار * شراب و شمع و شاهد را طلب‌كار سؤال 16 [ شراب و شمع و شاهد را چه معنىست ؟ خراباتى شدن آخر چه دعوىست ؟ ] شراب و شمع و شاهد را چه معنىست ؟ * خراباتى شدن آخر چه دعوىست ؟