الشيخ محمود الشبستري

4

گلشن راز ( فارسى )

وفات شيخ را به اختلاف در سالهاى 718 و 719 و 720 نوشته‌اند و ازين ميان تاريخ 720 بيشتر در مراجع مذكور افتاده و مقبول‌تر است و حتى بر سنگ قبر او نيز ثبت شده و در آنجا نوشته‌اند كه وى هنگام وفات سى و سه ساله بود و بدين تقدير ولادتش همچنان كه در صدر اين مقال ذكر شد 687 هجرى است . مقبره شيخ در قصبه شبستر باقى و زيارتگاه مردم است و در آن مقبره شيخ در كنار استادش شيخ بهاء الدين يعقوب به خاك سپرده شد . از شيخ محمود شبسترى ، با آنكه در جوانى درگذشت ، چند اثر به نظم و نثر باقى مانده كه مهمتر از همهء آنها گلشن راز است . گلشن راز منظومه‌ايست به بحر هزج مسدس مقصور يا محذوف در 993 بيت كه شيخ آن را در جواب هفده سؤال منظوم از امير سيد حسين حسينى هروى ، صوفى معروف سرود . چون سؤالات امير حسينى به مجلس شيخ بهاء الدين يعقوب تبريزى رسيد شيخ محمود شبسترى به اشارت او فى المجلس هر بيتى را به بيتى جواب گفت و بازفرستاد و بعد از آن بر ابيات سابق بيتهايى افزود تا منظومه گلشن راز بوجود آمد . شيخ محمود شبسترى تاريخ وصول سؤالات مذكور را ، كه در حقيقت تاريخ آغاز منظومه گلشن را نيز هست ، شوال سال 717 هجرى ذكر كرده و گفته است كه اين نخستين بار بود كه زبان به شاعرى گشود و پيش از آن آثار خود را به نثر پديد آورده و به شعر نپرداخته بود ولى بعد از آن بدين امر توجه كرد .