وارستگى و بىنيازى شيخ علاء الدوله زندگى 77 ساله شيخ علاء الدوله سمنانى عارف بزرگ اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم هجرى به دو قسمت بسيار متمايز از يكديگر تقسيم مىشود . قسمت اول از سال 659 « هجرى سال تولد » تا سال 683 هجرى « يعنى 24 سال » كه در اثر تغيير حال روحى و تنبه ذهنى و ارتباط معنوى با ارواح شامخه پايان مىيابد . قسمت دوم از سال 683 تا سال 736 هجرى ( سال وفات ) اوست كه دوران انقلاب فكرى و تحول و تطور و بالاخره وصول به سرحد كمال معنوى است . بنابراين شهرت و اهميت و ابهت فكرى شيخ علاء الدوله سمنانى به دوره دوم زندگانى وى كه در حقيقت آن را تولد ديگر بايد نام داد مربوط مىشود . در همين دورهء درخشان زندگانى اوست كه عالىترين تراوشات فكرى و بهترين رفتار و كردار يك انسان متعالى تجلى كرده است . از جملهء آنها ملاقات تاريخى او با ارغون خان مغول در همدان و توجه نكردن به قدرت و مقام و اهميت آن پادشاه است كه در ورقهاى 131 تا 135 « چهل مجلس » در اين كتاب آمده است منتهاى بىنيازى و وارستگى و بىهراسى اين عارف جليل القدر را مىرساند و مؤيد توجه عميق و ارتباط محكم و بىتزلزل او به حق و حقيقت و اعتقاد به خداوند بزرگ است .