مهدى الهى قمشه اى
90
حكمت عملى ( اخلاق مرتضوى ) ( فارسى )
ترجمه : حسن خلق و اخلاق پسنديده ، موجب محبّت خدا و خلق و منشأ مروّت و فتوّت و مردانگى است . شرح : هر كه با خلق خدا اعمّ از خانواده خود « زن و فرزندان و خويشان » و رفيقان و همسايگان ، خلق نيكو دارد و به اخلاق خوش معاشرت كند همه او را دوست مىدارند و نزد هركس محبوب و محترم است و بالنتيجه در دنيا رزق وسيع و در آخرت ، مقام رفيع خواهد يافت « و بايد اين نكته را بدانيم » كه خلق نيكو نه تنها زبان خوش است بلكه اتّصاف روح پاك به محبّت و سيرت انصاف و مروّت و عدل و امانت است و وفاى به عهد و صدق و صفا و يكرنگى است و علم و حلم و معرفت و احسان به خلق است . كلمهء 3 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : لا عيش أهنأ من حسن الخلق « 1 » . ترجمه : هيچ زندگانى و عيشى گواراتر از حسن اخلاق نيست . شرح : آنكس را كه خلق نيكوست شهوت و غضبش به فرمان عقل است و عقل عاقبتانديش است و سلامت و عافيت و صحّت جسم و جان را در كارها منظور مىدارد و كارى كه نارواست در دنيا يا در آخرت موجب ناراحتى انسانست از او صادر نمىشود . در اثر حسن خلق شخص هميشه با عيش خوش و دلى شاد و بىمزاحمت و بدون غم و اندوه زندگانى را بسر مىبرد در خانه خلق خوش موجب نشاط اهل منزلست و همسايگان ، و در محيط موجب محبوبيت نزد عموم و بالنتيجه موجب رضاى خدا و خلق است پس در دو عالم صاحب اخلاق نيكو خوشترين زندگانى را خواهد داشت و در كلمهء ديگر مقابل آن را فرمود : سوء الخلق نكد العيش و عذاب النّفس . خلق بد مايهء عيش ناخوش و زندگى پرغم و اندوه و رنج است و در كلمهء ديگر فرمود : من ساء خلقه ضاق رزقه . شخص بد خلق تنگ روزيست ، و رزق روحش كه علم است نيز كم است .
--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 6 ، ص 399 ، ش 10765 . قوله : « و در كلمهء ديگر مقابل آن را فرمود . . . » غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ج 4 ، ص 150 ، ش 5639 . قوله : « و در كلمهء ديگر فرمود : من ساء . . . » غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 5 ، ص 211 ، ش 8023 .