فتوحات قلبى و اشراقات الهى است و بهشت ابد مزد و ثمن اين فاتحيت است . و در كلمهء ديگر فرمود : خير الجهاد جهاد النّفس . بهترين جهاد ، جهاد با نفس است . و باز فرمايد : مهر الجنّة جهاد النّفس جهاد با نفس كابين عروس بهشتى است رزقنا اللّه و اياكم . كلمهء 6 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : طوبى لمن كابد هواه و كذّب مناه و رمى غرضا و أحرز عوضا « 1 » . ترجمه : خوشا بر حال آنكه با هواى نفس بجنگد و آمال و آرزوهاى موهوم دنيا را تكذيب كند و متاع فانى ناچيز عالم مادّه را از نظر بيفكند تا در عوض لذّاتى كه از قوه ادراك برتر است دريابد . شرح : يعنى عرض متاع دنيوى فانى را به سعادت ابدى و لذّات جاودانى معاوضه كند و از نعم أخروى و لذّت شهود حقّ و جمال معشوق مطلق حظّ كامل يابد . در كلمهء ديگر حضرت فرمود : إن النّفس لجوهرة ثمينة من صانها رفعها و من ابتذلها وضعها . نفس گوهرى گرانبهاست هركه از اخلاق و عادات زشت او را محفوظ دارد مقامش را رفيع مىگرداند قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها « 2 » . و اگر به اخلاق زشت و عادات پست رها كند خار و ذليلش خواهد ساخت وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها « 3 » . كلمهء 7 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : الاشتغال بتهذيب النّفس أصلح « 4 » . ترجمه : فرمود صالح‌ترين و بهترين كار در عالم به تهذيب نفس ناطقه پرداختن است . شرح : يعنى بين كارهاى خير و اعمال و افعال شايسته صادر از انسان در دور زندگانى بهترين و شايسته‌ترين آنها تهذيب نفس است كه آن عمل آسايش دين و

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 207 ، س 10 ؛ و ط صيدا ، ص 149 ، س 8 . شرح آقا جمال ، ج 4 ، ص 245 ، س 20 . قوله : « در كلمه ديگر حضرت فرمود . . . » غرر و درر آمدى شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 2 ، ص 522 ، ش 3494 . ( 2 ) . شمس / 10 ( 3 ) . شمس / 11 ( 4 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 1 ، ص 348 ، ش 1319 .