مهدى الهى قمشه اى

68

حكمت عملى ( اخلاق مرتضوى ) ( فارسى )

ترجمه : خوشا بر حال آنكس كه به ياد معاد و عالم آخرت باشد و زاد و توشه بر اين سفر دراز بسيار بردارد . شرح : يعنى سعادتمند كسى است كه در دنيا چنان غرق نشود كه به كلّى از آخرت و مرگ و ما بعد مرگ كه جهان ابدى است فراموش كند مانند دنياپرستان غافل نادان ، بلكه بيدار كار آخرت باشد و از دنيا بسيار زاد و توشه براى سفر معاد بردارد و هرچه مىخواهد ذخيره كند براى آن جهان خود ذخيره كند كه تأمين آتيه همانست كه براى خود در جهان ابد فرستاده و الّا اين عالم بىثبات بىقرار به هيچ چيز از مال و جاهش تأمين آتيه نتوان كرد چون آتيهء حتمى اين عالم ، انتقال و مرگ و رفتن از اين عالم پست مادّى به جهان روحانى است و بهشت جاودانى . پس خوشا بر حال آنكه جهد و كوشش كند و از علم و عمل صالح زاد و توشه براى سفر خود كه بارگاه شهود حق و دار رحمت و لقاى خداست بردارد و روح خود را به نقش و نگار عالم مادّه نفروشد : يار مفروش به دنيا كه بسى سود نكرد * آنكه يوسف به زر ناسره بفروخته بود گر دوست بهر دو كون بفروشى * يوسف به جوى دهى زيانكارى خارى كه برويد از بيابانش * در ديده عاشق است گلزارى دانى كه الهى از چه مىنالد * از دست فراق ماه رخسارى كلمهء 9 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : نعم دليل الإيمان العلم « 1 » .

--> قمشه‌اى است ( كلّيات ديوان حكيم الهى قمشه‌اى ، ص 867 ) . ( 1 ) . در غرر و درر آمدى به طبع صيدا ( ص 238 ، س 17 ) چنان است كه جناب استاد الهى رضوان اللّه عليه نقل فرمودند ؛ ولى در غرر و درر به طبع نجف ( ص 320 ، س 12 ) به جاى « دليل » ، « وزير » آمده است : « نعم وزير الإيمان العلم » . قوله : « العلم محيى النفس » غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال خوانسارى ، ج 2 ، ص 36 ، ش 1736 : « العلم محيى النفس و منير العقل و مميت الجهل » . قوله : « العلم افضل شرف » در چاپ قبل به نقل حضرت استاد الهى بدين صورت نقل شده است : « العلم افضل الشرف » ، و لكن در غرر و درر چنان است كه اختيار كرده‌ايم ، و آقا جمال در ترجمه آن فرموده است : « علم برترين شرفى است و هيچ شرف و فضيلتى با او برابرى نكند . » ( شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 1 ، ص 129 ، ش 481 ) . و نيز در غرر و درر بدين صورت نقل شده است : « العلم افضل شرف من لا قديم له » آقا جمال در شرح آن