واسعه بىنهايت خدا غافل كند و به حال نااميدى و يأس از رحمت خدا كه بزرگترين گناهست در اندازد در صورتى كه اميد به رحمت الهى موجب شوق و رغبت به كار نيكو گردد و روح را منبسط و شاد خاطر نگاه دارد پس بايد اهل ايمان در خوف و رجا معتدل باشند . در كلمهء ديگر حضرت فرمود : خف ربّك و ارج رحمته يؤمنك ممّا تخاف و ينلك ما رجوت . از قهر خدا بترس و به رحمتش اميدوار باش تا خدا از هرمخوفى تو را ايمن سازد و به هرچه اميدوارى نائل گرداند و در اواخر عمر و سنين پيرى در اخبار است كه غلبهء اميد بر خوف پسنديده است چون شهوت و غضب ضعيف شده و هنگام انتقال از اين عالم فرا رسيده است بهتر است كه بنده اميدش به رحمت نامنتهاى خدا بيشتر باشد تا با رضا و شوق به لقاى حق از جهان رود تا به باغ رضوان شتابد . كلمه 4 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : الإيمان شجرة أصلها اليقين و فرعها التقى و نورها الحياء و ثمرها السّخاء « 1 » . ترجمه : ايمان به خدا در مثل درختى است كه ساقه آن يقين است و شاخه‌اش تقوى و شكوفه‌اش حياء و ميوه‌اش سخاوت است . شرح : حضرت ، ايمان به خدا را به درختى مثل زده و اصل آن يعنى ساقه و ريشه و ذات آن درخت مقام يقين به مبدأ و معاد است كه بىهيچ‌شك و ريب خدا و قيامت را معتقد باشد تا به هيچ تشكيك از اين عقيده بيرون نرود الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ « 2 » . و تمثال ثبات در ايمان را فرمود : المؤمن كالجبل الرّاسخ لا تزعزعه القواصف .

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال خوانسارى ، ط 1 ، ج 2 ، ص 47 . و لكن در چاپ قبل به جاى « التقى » ، « التقوى » بوده است . قوله : و تمثال ثبات در ايمان را فرمود : « المؤمن . . . » امام عليه السّلام در خطبه 37 نهج البلاغه ، ط تبريز ، ص 35 ، چاپ سنگى رحلى ، از خود خبر داده و فرموده است : « فطرت بعنانها و استبددت برهانها كالجبل لا تحرّكه القواصف و لا تزيله العواصف . . . » ( 2 ) . فصّلت / 31