نباشد . از شرح بىنياز است . كلمهء 6 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : لا يسوءنّك ما يقول النّاس فيك فإنّه إن كان كما يقولون كان ذنبا عجّلت عقوبته و إن كان على خلاف ما قالوا كانت حسنة لم تعملها « 1 » . ترجمه : از بدگوئى و عيب‌جوئى خلق دل شكسته و آزرده خاطر مباش كه اگر راست مىگويند آن بدگوئى كيفر عمل توست كه در دنيا به تو رسيده و ديگر در عقبى عقاب ندارد و اگر دروغ مىگويند آن بدگوئى حسنه و ثوابى شود در نامه عملت كه تو عملى نكرده بدان ثواب رسيده‌اى . خلاصه انسان بايد روحش قوى باشد و تحت تأثير سخن بدگويان قرار نگيرد و از آنچه مىگويند متأثر نشود و حسّ غضب و كينه بر او حكومت نكند بلكه با فكر و عقل چنين قضاوت كند كه على عليه السّلام فرمود ، تا عيب‌جوئى خلق بر هروجه به خير او باشد . كلمهء 7 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : العدل رأس الإيمان و جمّاع الإحسان « 2 » . ترجمه : عدالت با خلق اصل ايمان و اساس دين است و شامل انواع احسان به خلق است عدل انسان با زير دستان و با هركس كه به فرمان اوست احسان عام و نيكى جامع است و در حقيقت احسانى كه شامل جميع مردم است و از جميع جهات احسان است همان عدالت است ساير احسانها احسانهاى جزئى است مانند عدل سعه و كليت نتواند داشت و احسان به عموم نيست . كلمهء 8 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : يكرم العالم لعلمه و الكبير لسنّه و ذو المعروف لمعروفه و السّلطان لسلطانه « 3 » .

--> ( 1 ) . غرر و درر ، ط نجف ، ص 339 ، س 19 ؛ و ط صيدا ، ص 252 ، س 20 ؛ و شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 6 ، ص 320 ، ش 10378 . به چند جاى اين كلمه در چاپ سابق تصحيف روى آورده است . تأنيث فعل « كانت » به لحاظ خبر آن كه « حسنه » است ، مىباشد . ( 2 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 39 ، س 16 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 2 ، ص 30 ، ش 1704 . « جمّاع » به فتح جيم و تشديد ميم صيغه مبالغهء « جامع » به معنى گرد آوردنده است . ( 3 ) . غرر و درر ، ط نجف ، ص 361 ، س 3 ؛ و ط صيدا ، ص 268 ، س 6 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 6 ، ص 471 ، ش 11007 .