مقدمه مثنوى اسرار الشهود از جملهء آثار عارف و صوفى بزرگ سدهء نهم هجرى شيخ محمد اسيرى لاهيجى ، صاحب كتاب معروف « مفاتيح الاعجاز فى شرح گلشن راز » است . اسرار الشهود به سبك و وزن مثنوى مولاناست و ظاهرا سراينده هنگام تأليف آن ، كتاب عظيم مولانا را در مد نظر داشته است . پيش از اينكه دربارهء ارزش و اهميت اين مثنوى و شيوهء تصحيح آن سخنى بگوييم ، مناسب است شرح حال و حوادث روزگار اين عارف بزرگ را با استفاده از منابع موجود - كه فهرست آنها را در پايان مقدمه خواهم آورد - تشريح نماييم . شمس الدين محمد بن يحيى بن على لاهيجى ، متخلص به « اسيرى » ، از بزرگان مشايخ طريقهء نوربخشيه است . وى احتمالا در دههء سوم يا چهارم قرن نهم هجرى در لاهيجان پا به عرصهء وجود نهاد . تحصيلات مقدماتى را در همان شهر طى نمود و سپس در رى به خدمت سيد محمد نوربخش بنيانگذار طريقت نوربخشيه ، كه از عرفاى بسيار نام‌آور آن عهد بود ، درآمد . و حداقل شانزده و به روايتى تا حدود بيست سال از محضر سيد استفاده نمود و تأثير فراوانى از او پذيرفت . چون اين دوران طولانى تلمذ نزد سيد نوربخش بيش از حد معمول مريد و مرادى بوده لذا در اغلب كتب تراجم و احوال عرفا و ادبا نام اين دو در كنار هم آمده است . بدين لحاظ بدنيست در اينجا به گوشه‌هايى از زندگانى و احوال و آثار سيد محمد نوربخش اشاره نماييم .