محمد رياض
33
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )
دليل آن صدها مآخذ در دست است ومزارش هم باقي است . بعقيدهء أستاذ حكمت سيد على همداني سياهپوش مدفون همدان از أحفاد شاه همدان ميباشد . أو يكى از عرفاى سلسلهء نوربخشيه بوده وأستاذ حكمت سيد سياهپوش مذكور را مير سيد على همداني دوم ناميدهاند . بنظر ما شايد أو از نياكان شاه همدان باشد چون در نياكان ذي نفوذ أو - جد پدرش بنام على بوده است : « . . . وهو اين السيد شهاب الدين بن محمد بن علي . . . » ولى در أحفاد مير سيد على همداني كسى بنام على شناخته نشده است . در انتهاى خانهء گنبد علويان دو مزار است واز بالا به هم متصل . بنابر شهرت در همدان علاوة بر مير سيد على همداني سياهپوش ، شخصي بنام سيد زيد أبو الحسن هم در آن محل مدفون است . بعضي گمان بردهاند كه يكى از دفن شدگان أمير سيد محمد نوربخش است « 105 » . ولى در اين اشتباه شكى نيست . سيد نوربخش از سال 850 ه در يكى از قراء سولقان ( شهريار ) نزديك تهران توطن اختيار كرده وبعد از وفاتش روز 14 ربيع الأول 869 ه در همان محل مدفون گرديده است « 106 » . آقاى دكتر مهدى درخشان « گنبد علويان همدان » را اشتباها با خانقاه معلى يا مسجد شاه همدان در كشمير يكى دانسته وحريق بزرگ دوم آن خانقاه را كه در سال 892 ه رخ داد بگنبد علويان منسوب دانسته . در جاى ديگر مينويسد كه گنبد علويان از بناهاى قرن ششم هجرى است وشايد على همداني اين گنبد را بزحمت زياد در قرن هشتم بتكميل رسانده است . « 107 » گنبد علويان در قرن ششم ساخته شده « 108 » معبد وچله خانهء على همداني
--> ( 105 ) - اطلاعات ماهانه شماره 9 سال سوم 1329 ش ، ص 45 . ( 106 ) - فرقهء نوربخشيه رسالهء دكترى آقاى دكتر ناصر الدين شاه حسينى ، ص 16 نيز اسناد ومكاتبات تاريخي إيران ، ص 150 . ( 107 ) - بزرگان وسخن سرايان همدان ( جلد أول ) ص 83 - 92 . ( 108 ) - تحايف الأبرار يا تاريخ كبير ، ص 11 .