محمد رياض
30
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )
زيتون رسيده است « 100 » ودر سفر ديگرى به كعبه ومسجد أقصى رفته بود . * در دوران همين مسافرتها سيد به اسفراين رفته ودر آنجا شيخ محمد بن محمد اذكانى را ( شيخ فتوت أو ) ملاقاة كرده است . اين ملاقاة عراقىوار سيد در مستورات مذكور است . بشارت شيخ اذكانى براي فرزند وقت ملاقاة سيد على با شيخ اذكانى نزديك 40 سال داشت ولى هنوز مجرد ميزيست . أو بروش شيخ خود محمود مزدقانى از متأهل شدن دورى مى جست ، ولى شيخ اذكانى سيد را بازدواج وأدار نمود وچنانكه خواهيم ديد أو فكر سابق خودش را ترك گفت ودر همدان ازدواج كرد . صاحب مستورات مينويسد كه شيخ اذكانى - أولا باشارت - على همداني را به فرزند بشارت داده وثانيا أو را دستور ازدواج داده است . خلاصهء سخن بروايت شيخ جعفر بدخشى وشيخ قوام الدين بدخشى اين است كه شبى در خانقاه شيخ اذكانى على همداني را واقعهاى در خواب دست ميدهد . در آن واقعه شيخ اذكانى سيد را باز سفيدى هديه كرد وبسيارى از أولياء اللّه كه آنجا بودند أو را تبريك وتهنيت مىگفتند . على همداني تعبير آن رويا را « فرزند » درك كرد : « بعد از آن بحكم آن بزرگوار چون در سن چهل رسيدم - متأهل شدم خداى تعالى چندى بعد مرا فرزندى داد بنام محمد » سيد محمد تقريبا 20 سال بعد از ازدواج على همداني متولد شده است ( سال 774 ه ) اما دربارهء سن دختر على همداني كه زوجهء خواجة إسحاق بوده اطلاعى در دست نيست ولى همانا از سيد محمد بزرگتر بوده است .
--> ( 100 ) - أوراد فتحيه خطى بشمارهء 7 / 4250 كتابخانهء ملك تهران .