محمد رياض

8

احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )

واسطه خواهد بود ) . بنابراين نسب نامه سيد على از سادات أصيل علويان حسينى و ( سادات طباطبائى كه از أولاد امام حسن هستند ) طباطبائى همدان است . على همداني از أولاد رسول ( ص ) است وبرين امر مطلع ومفتخر بوده وميدانيم كه نسبت خرقهء أو هم بحضرت رسول ( ص ) پيوسته است . بنابرين نسبت هاى ثلاثة بعضي از نويسندگان أو را « صاحب انساب ثلاثة » « 24 » ناميده‌اند . اين نسبت مدتي بر نويسنده مجهول ماند ، ولى از نامهء حضرت شيخ علاء الدولهء سمنانى ( م 736 ه ) كه بمريد خودش مولانا تاج الدين كركهرى همداني نوشته اين مسئله روشن ميگردد . شيخ سمنانى ميفرمايد : « . . . دوستى مردم أهل بيت را بعضي تقليدى باشد ، بعضي نسبت صلبي ، بعضي نسبت قلبي بعضي نسبت حقي واين بيچاره را من حيث التحقيق نسبت صلبيه وقلبيه وحقية است والحمد للّه على ذلك واز همه خوشتر آنست كه اين معنى از چشم خلق مخفى است « 25 » وظن مردم بر من برخلاف اينست » « 26 » نسبت على همداني هم همين‌طور بوده است يعنى نسبا ( صلبي ) وقلبا واز روى نسبت ، خرقهء أو به حضرت رسول ( ص ) مىپيوندد . والدين در خلاصة المناقب و « مستورات » پدر سيد على يعنى سيد شهاب الدين را بعنوان حاكم همدان ذكر كرده‌اند ، ولى طبق مآخذ ديگر أو حاكم مطلق همدان نبوده . البتة شايد معاون حاكم يا صاحب مرتبه‌اى بلند بوده باشد . در « تاريخ أولجايتو » تاليف أبو القاسم عبد اللّه بن علي بن محمد كاشاني 24 نفر بزرگان وحاكمان شهر دورهء أولجايتو ( 754 - 716 ه ) را ذكر ميكند ولى ذكرى از پدر سيد على نمىآورد . « 27 » همين‌طور نامى از أو در دورهء سلطنت غازان خان ( م 704 ه )

--> ( 24 ) - مفاتيح المحبة ( خطى ) شمارهء 5233 كتابخانهء مركزى دانشگاه ورسالهء ذكريهء فارسي چاپ در حواشي فصل الخطاب ، تاشكند ص 67 . ( 25 ) - علاء الدولهء سمنانى از جانب مادر سيد بوده ولى كلمهء « سيد » باسم أو بندرت آمده است . ( 26 ) - روضات الجنان وجنات الجنان ، ج 1 ص 342 . ( 27 ) - تاريخ أولجايتو ( خطى ) بشمارهء 242 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران .