سخن مدير بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اسلام در ميان عرب‌ها ظهور كرد اما در ابلاغ پيام وتعليم معارف آن ، گسترده‌ترين وعمقىترين فعاليت‌ها را ايرانيان عهده‌دار شدند . در جنوب آسيا ( مركز وشمال وغرب وجنوب شبه قاره ، اندونزى و . . . ) در تركستان وديگر مناطق مسلمان نشين چين وشوروى ، در آسياى صغير ونواحي مجاور آن در اروپا ، در افريقاى شرقي وشمالي ( مغرب أقصى و . . . ) در جزائر اقيانوس هند ودر سواحل مديترانه وكرانه‌هاى اقيانوس اطلس ( بخش‌هائى از اندلس و . . . ) وحتى در بلاد عرب هرجا خبري از تبليغات اسلامى واثرى از معارف اين آئين پاك بود ، مبلغان ودانشوران إيران مؤثر ترين حضور را داشتند وبالنتيجه در كثيرى از اين سرزمين‌ها تمدن وفرهنگ اسلامى جامهء إيراني دربركرد ومثلا با آن‌كه در خود إيران كتاب‌هاى مهم علمي وديني غالبا به عربى نگارش مىيافت ، در بسيارى از نقاط نامبرده ، فارسي را زبان دين وعلم ومعرفت شناختند وميراث فرهنگى عظيمى كه برجا نهادند كالبد فارسي آن - در كنار روح اسلامى - كاملا محسوس ومشهود است ولغات واصطلاحات ديني وغير ديني زيادى هم كه از فارسي به زبان هاى بومى آنان راه يافته - وپاره‌اى هنوز هست - تأييدى ديگر است بر نقش سترگ ايرانيان در اين مورد . * * *