محمد رياض
47
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )
اختيار كرد ولقب سلطان صدر الدين گرفت أو اولين پادشاه مسلمان بود كه در كشمير برتخت جلوس كرده است . با مسلمان شدن سلطان صدر الدين ، جمعى از خويشاوندان واميران أو هم دين اسلام را پذيرفتند . سيد بلبل شاه مذكور هم كارهاى تبليغى خود را ادامه داد وده هزار نفوس را بحلقهء أهل اسلام درآورد ، ودر سال 727 ه فوت كرده . « 133 » شاهمير ( شاه ميرزا ) در عهد سلطان هم پيشرفت شايانى بدست آورد أو نه فقط اتاليق ووكيل حيدر پسر سلطان بود بلكه وزير مقتدر سلطان نيز بود . بظاهر بمشورت شاهمير ، سلطان ميخواست كه تقويم قديمى كشمير را تغيير بدهد ولى براي نفوذ سال هجرى قمري زمينهء مناسب فرآهم نشده بود . بنابراين از سال 725 ه سال كشميرى را رواج داد كه تا دورهء أكبر شاه امپراتور تيمورى هند ( كه در سال 1586 م كشمير را فتح كرده وضميمهء سلطنت خود ساخته ) ادامه داشته است . « 134 » سلطان صدر الدين در سال 728 ه فوت كرد وبرادرش اودياديوا ( كه بودايى بود ) جانشين أو گرديد . زن معروف سلطان صدر الدين كوتهرين ( كوته رآني ) كه بظاهر مسلمان وبه باطن بودائى بود بعد از فوت سلطان دوباره علنا خود را بودايى تلقى ميكرد وبا برادر سلطان ( يعنى پادشاه اودياديوا ) ازدواج كرد . كوته رآني نسبت بشاهمير عدوات ميورزيد وأو را از وزارت واتاليقى پسرش منفصل كرد ولى بعنوان يكى از افسران نظامى أو به خدمت ادامه مى داد . در سال 739 ه سلطان اودياديوا فوت كرد وكوتهرانى اقتدار را بدست گرفت . البتة شاهمير وهواخواهان أو هم غافل وبىخبر نبودند . شاهمير از ضعف وفتور سلطنت استفاده كرده با كوتهرانى ووزير بودائى أو بنام « بهكشانه » جنگ كرد ودر انجام كار پيروز شد . كوتهرانى وامراى أو گرفتار شدند ، ولى شاهمير جوانمردانه همه را عفو نمود ومعذرت والحاح كوتهرانى را پذيرفت و
--> ( 133 ) - در واقعات كشمير اين شعر در تاريخ وفات سيد منقول است : سال تاريخ وصل بلبل شاه * بلبل قدس گفت : خاص اله ( 727 ه ) ( 134 ) - تاريخ حسن ، جلد 2 ، ص 169 .