عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
13
المسالك و الممالك ( فارسى )
منزلگاهى از بنى عبد الدار در آنجاست و . . . كوثى ربى كه قبر حضرت ابراهيم خليل ( ع ) در آنجا قرار دارد . ( 81 ) - نهر درقيط : كورهاى در بغداد به سمت كوفه . ( 82 ) - نهر جوبر : رودى معروف در بصره كه به نهر اجانه مىريزد . ( 83 ) - زوابى : چهار رودخانه در عراق بدين نام مىباشند كه دو رودخانه در شمال و دو رودخانه در جنوب بغداد واقع شدهاند به هر كدام زاب گويند . ( 84 ) - زاب : زاب بن توكان بن منوچهر بن ايرج بن افريدون چندين نهر در عراق احداث نمود كه به نام وى معروف مىباشند . ( 85 ) - بهقباذ اعلى : نام سه گوشه در بغداد و از بخشهائى است كه توسط فرات آبيارى مىشود و منسوب به قباذ بن فيروز ، پدر انوشيروان بن قباذ دادگر است . بهقباذ اعلى كه از فرات آبيارى مىگردد از جملهء آنهاست . ( 86 ) - بابل : نام ناحيهاى است كه كوفه و حله را در بر مىگيرد و سخر و تراب به آن منسوب است . ( 87 ) - خطرنية : ناحيهاى از نواحى بابل عراق است . ( 88 ) - فلوجة عليا و سفلى : فلوجة كبرى و فلوجة صغرى دو قريه از سواد بغداد و كوفه ، و در نزديكى عين التمر مىباشند و فلوجة عليا و فلوجة سفلى نيز خوانده مىشوند . ( 89 ) - عين التمر : شهركى كوچك از انبار در غرب كوفه ؛ و در نزديكى آن موضعى است به نام شفاثا كه از آن محل نى و خرما به ديگر شهرها مىبرند . ( 90 ) - بهقباذ اوسط : داراى چهار طسوج است . ( 91 ) - جبه : از قريههاى نهروان ، از بخشهاى بغداد است ؛ حازمى گويد موضعى در عراق است . ( 92 ) - سورا : بر وزن بشرى موضعى در عراق در سرزمين بابل ؛ شهر سريانىها است و شراب به آن نسبت مىدهند ، و نزديك وقف و حلة مىباشد . ( 93 ) - بربيسما : ( بروايت ياقوت بربسما ) ، طسوجى از كوره استان بهقباذ اوسط در غرب سواد بغداد مىباشد . ( 94 ) - نهر الملك : كورهاى وسيع در بغداد پس از نهر عيسى . گفته مىشود شامل سيصد و شصت قريه ، به تعداد روزهاى سال مىباشد . ( 95 ) - سيبين ( به روايت ياقوت سيب ) : كورهاى از سواد كوفه كه داراى دو سيب ( سيبان ) اعلى و اسفل مىباشد . از طسوج سورا در نزديكى قصر ابن هبيرة است . ( 96 ) - بهقباذ اسفل : داراى پنج طسوج است و . . . ( 97 ) - سيلحين : ( به روايت ياقوت سيلحون ) : . . . در نزديكى قادسيه واقع است . ( 98 ) - نستر : موضعى در سواد عراق از نواحى بغداد كه در آن قريهها و مزارع وجود دارد . ( 99 ) - هرمزجرد : ناحيهاى در اطراف عراق كه مسلمانان آن را در جريان فتوحات خويش مورد حمله قرار دادند .