عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
3
المسالك و الممالك ( فارسى )
قبله مردم هر سرزمين قبله مردم ارمنستان 1 و آذربايجان 2 و بغداد 3 و واسط 4 و كوفه 5 و مدائن 6 و بصره 7 و حلوان 8 و دينور 9 و نهاوند 10 و همدان 11 و اصبهان 12 و رى 13 و طبرستان 14 و تمامى خراسان 15 و سرزمين خزر 16 و كشمير 17 هند به سوى ديوارى كه درب كعبه بر آن قرار گرفته مىباشد ؛ آن ديوار از قطب شمال در سمت چپ تا ميانه مشرق است و اما قبله مردم تبت 18 و سرزمين تركان 19 و چين 20 و منصوره 21 در ميانه مشرق به هشت بخش ، به دليل نزديكى قبلهشان به ( حجر الاسود ) است ؛ و اما قبله اهل يمن 22 ؛ نمازشان به سوى ركن يمانى 23 است و رويشان در وقت اداى نماز مقابل مردم ارمنستان . و اما قبله مردم مغرب 24 و آفريقا 25 و مصر 26 و شام 27 و جزيره 28 در وسط مغرب قرار دارد و نمازشان به سمت ركن شامى است و رويشان به هنگام نماز مقابل نمازگزاران منصوره . پاورقيها : ( 1 ) - ارمنستان : ناحيهاى در بخش شمالى . ( 2 ) - آذربايجان : حدود آن از مشرق به بردغه و از مغرب به ارزنجان و از شمال تا سرزمين ديلم و جبل و طرم ادامه مىيابد ؛ اقليمى است وسيع و از شهرهاى معروف آن تبريز مىباشد . . . ( 3 ) - بغداد : اولين كسى كه آن را به صورت شهر درآورد ، ابو العباس منصور عباسى بود .