عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
110
المسالك و الممالك ( فارسى )
( 531 ) - دبيق : شهركى ميان فرما و تينس از بخشهاى مصر ؛ و پيراهنهاى دبيقيه به آن منسوب است . ( 532 ) - نوبه : . . . سرزمينى وسيع و عريض در جنوب مصر و مردم آن مسيحى هستند . ( 533 ) - فسطاط : بر مبناى روايت ياقوت ، شهرى بزرگ و مهم و آباد در مصر كه در دوران خلفاى راشدين بدون جنگ ( صلح آميز ) فتح شد . ( 534 ) - مغرب : سرزمينى بسيار وسيع و گسترده ؛ برخى گفتهاند كه مرز آن از شهر مليانه در منتهى اليه مرز آفريقا تا آخر كوههاى سوس در ما وراء درياى محيط امتداد دارد و جزيره اندلس جزء آن به شمار آيد . ( 535 ) - كريون : نام موضعى در نزديكى اسكندريه است كه عمرو بن عاص در روزگار فتوحات در آن جنگيد . ( 536 ) - بلبد : شهرى بين برقه و طرابلس ؛ در آن محمد بن اشعث أبو الخطاب اباضى كشته شد . ( 537 ) - اجدابيه : شهرى بين برقه و طرابلس غرب است ؛ شهرى بزرگ در صحرا ؛ سرزمينش آباد و آبش شيرين و گواراست . ( 538 ) - سرت : شهرى در ساحل درياى روم بين برقه و طرابلس غرب و بد شهرى نيست . ( 539 ) - سبرة : . . . نام شهرى در آفريقا كه عمرو بن عاص پس از أطرابلس ، در سال 23 غافلگيرانه آن را فتح كرد . ( 540 ) - قابس : شهرى در طرابلس و سفاقس ، سپس مهديه در ساحل دريا كه در آن نخلستان و باغ باشد ؛ در مغرب طرابلس غربى و در هشت فرسخى آن قرار دارد . ( 541 ) - قيروان : . . . شهرى بزرگ در آفريقا ؛ باستانى است و شهرى بهتر از آن در غرب نيست ؛ اين شهر در دوران معاويه فتح شد . ( 542 ) - جلولا : . . . همچنين شهرى مشهور در آفريقاست و فاصلهاش تا قيروان بيست و چهار مايل باشد . ما در آن آثار و برجهائى از ساختمانهاى نخستين ديديم ؛ شهرى باستانى و ازلى و ساخته شده از سنگ و پررود و درخت است . ( 543 ) - سبيطله : شهرى از شهرهاى آفريقاست ؛ و آن گونه كه مىپندارند شهر جرجير پادشاه روم است و فاصلهاش تا قيروان هفتاد مايل باشد . ( 544 ) - غدامس : نامى غير عربى و بربرى است ؛ شهرى در غرب كه در جنوب آن سودان قرار دارد . ( 545 ) - قلسانه : در ناحيه اندلس از بخشهاى شدونه است كه جمع كننده رودبيط و رود لكه و فاصلهاش تا شدونه بيست و يك فرسخ است . ( 546 ) - قفصه : شهركى كوچك در آفريقا از ناحيه مغرب از بخشهاى زاب كبير در جريد ؛ و فاصلهاش تا قيروان سه روز راه است . ( 547 ) - زاب : . . . و زاب همچنين كورهاى بزرگ و رودى پرخروش در سرزمين