آن در عقبى به او مىرسد . همچنين خداوند براى رفتار انسان با خدا و كردارش با خلق ، جزا و پاداشى برابر و متناسب با آن قرار داده است . اين مخلوق انسان باشد يا حيوان يا يكى از نعمت‌هاى خدا كه ارزانيش داشته ، براى هر يك پاداشى مناسب است . و همه آنها از خواست و حكمت الهى سرچشمه مىگيرد . " ربّ العالمين " خود به ما خبر داده كه براى انسان چيزى جز نتيجه كردارش نيست : وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى . براى انسان بهره‌اى جز نتيجه تلاش او نيست « 1 » . همچنين خبر داده كه ، هر كس براى دنيا كار كند خداوند سبحان نتيجه كار او را در دنيا به او نشان دهد ، و هر كس براى آخرت بكوشد پاداش كارش را در آخرت به او مىنمايد : وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ . هر كس پاداش دنيا را بخواهد ، از آن به او مىدهيم ؛ و هر كس پاداش آخرت را بخواهد ، از آن به او مىدهيم ؛ و به زودى سپاس‌گزاران را پاداش خواهيم داد « 2 » . مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ ( ) أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ . . . كسانى كه [ تنها ] زندگى دنيا و زينت آن را بخواهند ، نتيجه كامل اعمالشان را در همين دنيا به آنان مىدهيم ، و چيزى از آنان كاسته نمىشود . اين گروه كسانىاند كه در آخرت نصيبى جز آتش ندارند « 3 » . . . مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها . . . ( ) وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً ( ) كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ

--> ( 1 ) - نجم / 39 . ( 2 ) - آل عمران / 145 . ( 3 ) - هود / 15 - 16 .