يعنى ، خويشاوندان در احكامى كه خداوند براى همه انسانها مقرر داشته ، حق تقدم دارند . « 1 » خلاصه ، قوم يهود هنگامى كه آيات الهى قرآن را شنيدند و ديدند صفات قرآن ، آنچه را كه درباره بعثت رسول خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نزد خود دارند تصديق و اثبات مىكند ، به آن كافر شدند و گفتند : ما تنها به توراتى كه بر ما نازل شده ايمان مىآوريم و به غير آن مانند انجيل و قرآن باور نداريم ! خداوند نيز ، از ارسال آيات روشن قرآن و معجزات و احكام آن خبر داده و مىفرمايد : جز فاسقان هيچ كس به آن كافر نمىشود ، و باز فرموده : ما هر حكمى از شريعتى را نسخ كنيم - مانند نسخ قبله بودن بيت المقدس - يا آن را به تأخير اندازيم ، بهتر از آن يا همانند آن را براى مردم مىآوريم ، خداوند خود مالك آسمانها و زمين است ، هر چه را بخواهد انجام مىدهد ، و يهود و نصارى از رسول اللّه راضى نمىشوند مگر آنكه از احكامى كه بر او نازل شده دست برداشته و پيرو احكام شريعت آنان گردد . خداى سبحان اين مفهوم را با بيانى ديگر در سوره " اسراء " تكرار كرده و مىفرمايد : وَ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ . . . ما به موسى كتاب داديم و آن را وسيله هدايت بنى اسرائيل ساختيم . « 2 » سپس مىفرمايد : إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ . اين قرآن به راهى كه استوارترين راههاست ، هدايت مىكند . « 3 » يعنى ، راه قرآن از آنچه در كتاب موسى عليه السّلام آمده [ فراگيرتر و ] استوارتر است . * * * سخن را در مباحث ربوبيت به اينجا رسانديم كه ، ربّ العالمين براى انسان نظامى متناسب با سرشت و فطرت او مقرر فرمود ، سپس او را در مسير عمل به اين مقررات

--> ( 1 ) - به تفسير آيه در مجمع البيان و تفسير طبرى و ساير تفاسير روائى مراجعه شود . ( 2 ) - اسراء / 2 . ( 3 ) - اسراء / 9 .