ما تورات را كه در آن هدايت و نور بود نازل كرديم . پيامبرانى كه تسليم خدا بودند ، با آن براى يهود حكم مىكردند . . . و بر آنان در آن مقرر داشتيم كه جان در مقابل جان ، و چشم در برابر چشم ، و بينى با بينى ، و گوش با گوش ، و دندان برابر دندان باشد ، و هر زخمى قصاص دارد ؛ و هر كس قصاص را ببخشد كفّاره‌اى است براى او ، و هر كس به آنچه خدا نازل كرده حكم نكند ، ستمگر است . « 1 » حكم قصاص كه در اينجا آمده ، پيش از تورات و بعد از آن تا به امروز ، جريان دارد ؛ ساير احكامى كه خداوند براى انسان از آن رو كه انسان است مقرر فرموده نيز ، در هيچ يك از دورانها و شرايع انبيا تغيير نكرده است . شأن نزول آيه تبديل هنگامى كه خداوند برخى احكام شريعت موسى عليه السّلام را به احكام ديگرى در شريعت خاتم انبيا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تبديل كرد - چنان كه بيان داشتيم - قريش بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شوريدند و گفتند : تو بر خدا دروغ مىبندى ! خداوند سخن آنان را به خودشان بازگردانيد و فرمود : وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ . . . إِنَّما يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِآياتِ اللَّهِ . . . فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً . و هنگامى كه حكمى را به حكم ديگر مبدّل كنيم - و خدا بهتر مىداند چه حكمى را نازل كند - مىگويند : تو تنها يك دروغزنى ! . . . تنها كسانى دروغ مىبندند كه به آيات خدا ايمان ندارند . . . پس ، از آنچه خدا روزىتان كرده ، حلال و پاكيزه بخوريد . « 2 » يعنى چيزهائى مانند گوشت شتر و چربى گوشت حيوانات ، بر شما حرام نيست ، تنها

--> ( 1 ) - مائده / 44 - 45 . ( 2 ) - نحل / 101 ، 105 ، 114 .