السيد مرتضى العسكري
555
عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى )
2 - به بيان ديگر ممكن است بگوييم : پيروان مكتب اهل بيت عليهم السّلام هيچ چيز را بر نصّ و روايتى كه قطعى و متواتر باشد مقدم نمىدارند ، و اين در عقيده اسلامى اصلى بسيار مهم است . زيرا ، ظن و گمان و اوهام در عقايد جائى ندارند . اين چيزى است كه بايد مورد توجه و تنبّه ديدگاه « سلفى » و آنانى قرار گيرد كه روايات ضعيف و اخبار آحاد را در عقايد پذيرفته و شديدا از آن دفاع مىكنند و مسلمانان را بر اساس آن تكفير مىنمايند . « سلفىها » و اخباريان عامه بايد توجه كنند كه در روايات ، « راست و دروغ ، عام و خاص ، محكم و متشابه و حفظ و وهم » « 1 » در كنار يكديگر قرار گرفتهاند . به زودى شرح و بيان بيشتر اين موضوع را مىآوريم . 3 - عقايد اسلامى شامل دو بخش است : ضرورى و نظرى : ضرورى آن است كه هيچ مسلمانى آن را انكار نمىكند مگر آنكه از دين بيرون رود . زيرا ، از بديهيات دين است مانند : توحيد ، نبوت و معاد . نظرى آن است كه نيازمند تحقيق و برهان و شاهد و دليل بوده و اختلاف صاحبان آراء و مذاهب در آن ممكن باشد . منكر ضرورى تكفير مىشود ولى تكفير منكر نظرى ممنوع است . 4 - قياس و استحسان در عقيده را بىارزش مىدانند . 5 - به موافقت حكم صريح عقلى با حكم صحيح نقلى - به شرط مراعات همه اوصاف لازم در آن دو - ايمان دارند و هيچگاه ظن و گمان را جايگزين يقين نمىكنند . آنان هرگز به خبر ضعيف استناد نكرده و خبر واحد را به جاى صحيح متواتر نمىگيرند . 6 - از گمانهزنى و اجتهادات شخصى در عقايد پرهيز كرده و از به كارگيرى تعابيرى كه « بدعت » به شمار آمدهاند دورى مىنمايند . 7 - همه انبياى الهى و امامان دوازدهگانه - صلوات اللّه عليهم اجمعين - را معصوم مىدانند و معتقدند ايمان به آثار و روايات صحيح آنان واجب است و مجتهد در اين آثار گاهى صواب و گاهى خطا مىكند ، ولى هرگاه شروط اجتهاد را مراعات نموده و همه توان و
--> ( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبه : 210 .