بنابراين [ درست است و مىپذيريم كه ] ، شر دوستى و نيك‌ستيزى و آزار نيكان و پاكان جامعه در زنازاده - بر خلاف حلال زاده - [ تقريبا ] ذاتى او شده است ، ولى با وجود همه اينها ، هيچ يك از آن دو بر كارهاى خير و شرّى كه مىكنند يا نمىكنند مجبور نيستند ، مثال آن دو ، مثال جوان رشيد تنومند و پيرمرد ناتوان خميده است : اوّلى غرق در شهوت جسمانى و دوستدار وصول به خواهش نفسانى بوده و دومى ، فاقد نيروى جوانى و تارك شهوت جسمانى است ! روشن است كه در چنين حالى كه پيرمرد خميده نميتواند " زنا " كند و جوان رسيده در اوج توان جنسى است ، اين جوان مجبور بر زنا كردن نيست تا اگر چنين گناه زشتى را مرتكب شد معذور باشد ، بلكه اگر زمينه زنا برايش فراهم شد و او " خاف مقام ربّه " از مقام پروردگارش ترسيد " وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى " و نفس خويش را از خواسته نابجايش بازداشت " فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى " يقينا جايگاه او بهشت است . « 1 » بدين گونه ، هر يك از ابعاد زندگى انسان را كه بررسى كرده و در آن بينديشيم ، او را در كارهاى خود صاحب اختيار مىيابيم ، مگر آنچه از روى غفلت و عدم آگاهى باشد كه آن هم آثار اخروى ندارد . * * * تا اينجا اساس بحث‌ها بر بيان " عقايد اسلام " در آيات قرآن كريم بود ، در بحث‌هاى آينده - به اذن خداى متعال - به بررسى " سيره مبلّغان الهى " در قرآن كريم مىپردازيم و هر چه از " تورات و انجيل و كتب سيره " در شرح و بيان آيات كريمه قرآن سودمند يافتيم مىآوريم . و الحمد للّه ربّ العالمين

--> ( 1 ) - اقتباس از آيه 40 سوره نازعات : و امّا من خاف . . .