2 - " عبد " به معناى " بنده شدن " ، روشن‌ترين مثال آن در سخن خداى متعال است كه فرموده : إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً . هيچ كس در آسمانها و زمين نيست مگر آنكه به حال " بندگى " نزد خداى رحمان آيد . « 1 » در اين معنى نيز جمع عبد " عبيد " [ بندگان ] است مانند : " وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ " خداوند نسبت به بندگان ستم نمىكند . « 2 » 3 و 4 - " عبد " به معناى بنده عبادتگر و خدمت‌كننده كه تعبير " عابد " درباره آن رساتر است ، و اين بر دو قسم است : الف - " عبد " و بنده خالص و حقيقى خدا بودن كه جمع آن " عباد " است ، مانند سخن خداى متعال در حكايت از موسى و جوان همراهش كه مىفرمايد : فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا . در آنجا " بنده " اى از " بندگان " ما را يافتند كه از نزد خود رحمتى به او داده بوديم . « 3 » ب - " عبد " و بنده دنيا بودن يعنى كسى كه همه توان خود را وقف دنيا و دنياخواهى كند ، در اينجا نيز جمع عبد " عبيد " است ، چنان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده : ! " تعس عبد الدّرهم و عبد الدّينار " بنده درهم و دينار [ طلا و نقره ] هلاك شده است . « 4 » و چون پروردگار عالميان براى هدايت مردمان " امر و نهى " دارد به كسى كه فرمان خدا را اطاعت مىكند مىگويند : " عبد الربّ " بندگى پروردگار نمود ، او " عابد " است ، يعنى : اطاعت خدا كرده و مطيع پروردگار است . و نيز ، چون " إله " به معناى معبود است ، و براى او مراسم دينى برگزار مىشود ،

--> ( 1 ) - مريم / 93 . ( 2 ) - انفال / 51 . ( 3 ) - كهف / 65 . ( 4 ) - سنن ابن ماجه ( ص 1386 ) .