سوارى ساخت تا بر پشت آن سوار شويد ( ) و چون بر آن استقرار يافتيد نعمت پروردگارتان را ياد كنيد و بگوئيد : منزّه است خداوندى كه اين را مسخّر و رام ما گردانيد و گرنه ما را توان تسخير آن نبود . آرى ، همان خداوندى كه روش بهره‌گيرى از آنچه در اين آيات آمده را به ما آموزش داده و به مقتضاى " ربوبيت " خود آنها را مسخّر و رام ما ساخته است ، همو زنبور عسل را الهام كرد تا در كوهها و داربست‌ها خانه گيرد و از گلها و شكوفه‌ها بمكد و عسل بسازد ، و همو دريا را در اختيار ماهيان قرار داد و با الهام غريزى روش بهره‌ورى از آن را به آنها آموخت و . . . و بدين گونه ، با رحمت واسعه خويش نياز هر يك از مخلوقات را به وسيله موجودات ديگر در اختيار او نهاد و خواصّ اشياء مورد نيازش را به او آموخت تا از آن بهره گيرد . به عبارت ديگر ، به زنبور عسل اسامى و خواص آنچه را براى ادامه زندگى نياز داشت بياموخت ، و به ماهيان نيز اسامى و خواص اشياء مورد نيازشان را آموزش داد تا در زندگى به كار گيرند و . . . امّا انسان كه خداوند پس از تكميل خلقتش در معرفى او فرمود : " فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ " بزرگ و خجسته است خدائى كه بهترين آفرينندگان است ! خداوند همه اسامى و خواص اشياء را به او آموخت . چنان كه در سوره جاثيه ( 13 ) فرموده : " وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ " . خداوند هر چه در آسمانها و زمين است همه را خود مسخر شما ساخته است . و در سوره لقمان ( 20 ) فرموده : أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ . آيا نديديد خداوند آنچه در آسمانها و زمين است همه را مسخّر شما كرده است ؟ بنا بر اين ، پروردگار رحمان هر يك از اصناف مخلوقاتش را در بهره‌گيرى از ساير مخلوقات ، در حد نياز هدايت فرموده ، و مخلوقى را كه مورد نياز مخلوق ديگر بوده تكوينا مسخّر او ساخته است . انسان نيز ، با استعداد خدادادى و عقل كاوشگرى كه توان درك خواص همه اشياء را