انسان در بهره‌گيرى از نتايج اعمال معنوى خويش نيز بگونه‌اى است كه برخى از نتايج كردار خود را تمام و كمال در همين دنيا دريافت مىكند ، مانند آثار صلهء رحم كافر كه براى او پاداش دنيائى دارد . برخى را نيز تنها در آخرت مىيابد ، مانند آثار شهادت كه ويژه مؤمنين است . برخى از اعمال نيز بهره هر دو سرائى دارد مانند صله رحم مؤمن كه پاداش دنيائى و آخرتى آن را تماما دريافت مىدارد . بنا بر آنچه آورديم ، انسان نتيجه رفتار معنوى خود را ، بدان گونه كه نتيجه رفتار مادّىاش را مىگيرد ، تماما دريافت مىدارد ، يا در دنيا و يا در آخرت ، و يا در دنيا و آخرت هر دو ، همچنين است نتايج اعمال سوء و زشت ! حق شفاعت در روز قيامت و اينكه خداى رحمان به برخى از انسانها چنين كرامتى را عطا مىفرمايد ، نيز ، محصول اعمالى است كه انسان در دنيا انجام مىدهد . همچنين است حبط و تباهى اعمال انسانها در روز قيامت كه نتيجه برخى كردار دنيائى آنان است ، زيرا : " لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى " براى انسان پاداشى جز آنچه خود كرده نيست ! « 1 » قرآن كريم همچنين خبر داده كه جنيان هم بمانند انسيان پاداش اعمالشان را در آخرت تماما دريافت مىدارند . همه آنچه را آورديم بر اساس تقدير " ربّ العالمين " و به اقتضاى برخى از صفات پروردگارى اوست ، در بحث آينده - به يارى خدا - صفات ديگرى از ربّ العالمين را بررسى خواهيم كرد .

--> ( 1 ) - نجم / 39 .