السيد مرتضى العسكري

59

عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى )

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ * وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ * امام حسين عليه السّلام در پاسخ به نامه مردم بصره كه از معناى « صمد » پرسيده بودند ، براى آنان نوشت : به نام خداوند رحمان و رحيم . اما بعد ! بدون علم و دانش در قرآن فرو نرويد ، و در آن مجادله نكنيد ، و ندانسته دربارهء آن سخن نگوئيد كه من از جدم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم شنيدم مىفرمود : هر كس درباره قرآن ندانسته سخن گويد جايگاه خود را در آتش برگزيند ، و خداى سبحان و متعال ، صمد را در قرآن تفسير كرده و فرموده : خدا يگانه است ، خدا صمد است ، سپس آن را شرح داده كه نه زاده و نه زاده شده ، كفو و همتا و همانندى ندارد . نه چيزى مانند فرزند و امثال آن ، از اشياء ثقيل و سنگين ، - كه از مخلوقات بيرون مىآيد - از او بيرون آمده ، و نه چيزى از اشياء لطيف و غير سنگين مثل نفس و جان . از چرت و پينه‌گى ، خواب و وهم ، غم و اندوه ، خنده و گريه ، بيم و اميد ، تمايل و بيزارى ، گرسنگى و سيرى ، منزّه و مبرّاست . او برتر از آن است كه اشياء لطيف و خشن از او بيرون آيد ، نه زاده شده و نه از چيزى به وجود آمده ، يا از آن خارج شده - آنگونه كه اشياء جرم دار از عناصر خود بيرون مىآيند ، يا جنبندگان و نباتات از زمين مىرويند و زاده مىشوند ، يا آب از چشمه‌ساران و ميوه از درختان ظهور مىيابند - همانگونه كه از سنخ اشياء لطيفه هم نيست ، اشيائى كه به مراكز خود وابسته‌اند ، مانند : ديدن كه از چشم است و شنيدن كه از گوش ، و بوئيدن كه از بينى و چشيدن از دهان و سخن گفتن از زبان و معرفت و شناخت از قلب و آتش از سنگ . نه ، هيچ‌يك از اينها را همانند نيست ، بلكه اوست خداى يگانه بىهمتاى صمد ، كه نه از چيزى است ، و نه در چيزى ، و نه بر چيزى ، پديدآورنده و مخترع اشياء است ، و خالق و ايجادكننده آنها به دست قدرت خود ، هر چه را با مشيت و خواست خود براى نابودى آفريده در هم نوردد . و هر چه را به علم خود براى بقاء و بودن آفريده باقى نگه مىدارد . اين است آن خداى يگانه صمد كه نه زاده و نه زاده شده ، همتا و همانند و همطراز ندارد .