4 - مقاتل بن سليمان مروزى ازدى ( متوفاى 150 ه ) ، او به مفسّر كتاب خدا شهرت دارد . شافعى درباره‌اش گفته است : مردم همه ريزه خوار سه نفرند : در تفسير مقاتل بن سليمان ، در شعر زهير بن ابى سلمى ، و در كلام ابو حنيفه ! حال ، جناب مقاتل چه مقدار از اسرائيليات را در روايات مورد اعتماد مكتب خلفا جاى داده ، و چه مقدار از پيش خود ساخته و به ديگران نسبت داده ، خدا مىداند و بس « 1 » ! ! نتيجه بررسى وهب بن منبّه روايت دروغينى را كه حاوى تهمت و افترا بر نبىّ خدا داود عليه السّلام است از كتابهاى اهل كتاب نقل كرد و مرجع آن را نشان داد ، پيشواى امامان مكتب خلفا ، حسن بصرى ، آن را بدون اشاره به مرجع و مدرك روايت كرد ، حديث گوى قصه‌پرداز ، زاهد عابد گريان ، يزيد بن أبان ، با فريبكارى آن را به انس نسبت داد و گفت : انس آن را از رسول خدا شنيده است ! اين گونه تدليس و فريبكارى و نسبت دادن روايات اسرائيلى به صحابه ، منحصر به اين مورد تنها ، و اين صحابه خاص نيست ، امثال اين روايت و خيلى بيش از اين را ، به پسر عموى پيامبر ، عبد اللّه بن عباس ، نسبت داده‌اند ، رواياتى كه بررسى آنها نيازمند بحث‌هاى تطبيقى گسترده است ، و با مراجعه به صفحه آخر تفسير سيوطى ( الدّر المنثور ) برخى از اين موضوع براى ما روشن مىگردد . * * * بدينسان منشأ خبر دروغينى را كه بر داود عليه السّلام بسته‌اند ، در قصه‌هاى تورات مىيابيم ، اين گونه اخبار اسرائيلى ، به تدريج و در طول زمان ، با تفسير قرآن درآميخت ، و براى

--> ( 1 ) - مراجعه شود : تاريخ بغداد ج 12 ص 160 - 169 شماره 7142 ، وفيات الاعيان ج 4 ص 240 - 242 ، تهذيب التهذيب ج 10 ص 279 - 285 ، ميزان الاعتدال ج 4 ص 172 شماره 7841