شيطان است ؛ تمام اين برنامه‌ها در مرحله‌اى از مراحل آفرينش آدم عليه السّلام بوده كه با مرحله اخير زندگى او در عالم خاكى ما شباهتى ندارد ، و در سلسله مراحل هستى بخشيدن و ايجاد ، پيش از هبوط و فرود معنوى او از آن بهشت ويژه و يگانه ، و ورود به خارج آن در اين زمين بوده است . چه آنكه انبياء عليهم السّلام در اين عالم معصوم ، و از گناه مبرّا هستند ، و آدم عليه السّلام با انتخاب و اختيار خود به عالمى كه براى آن آفريده شده بود ، فرود آمد ، بنابراين ، عصيان آدم عليه السّلام نمادى از آن امر معنوى است - و خدا داناتر است - شرح آيات و تفسير آن در روايات اول - روايات وارد از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم : 1 - احمد بن حنبل و ابن سعد و ابو داود و ترمذى با اسناد خود از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم آورده‌اند كه فرموده : خداوند تعالى آدم عليه السّلام را از مشتى خاك ، كه از همه اطراف زمين بر گرفته بود ، آفريد . پس بنى آدم ، همسوى با زمين شدند ، برخى سرخ ، برخى سفيد ، گروهى سياه و جمعى ميانه اين گروهها هستند « 1 » . . . 2 - ابن سعد از رسول خدا روايتى آورده كه فشرده آن چنين است : هنگامى كه آن خطا از آدم عليه السّلام سر زد شرمگاهش براى او آشكار شد ، در حالى كه پيشتر آن را نمىديد . « 2 » 3 - صدوق در خصال با سند خود از رسول خدا آورده است : درنگ آدم و حوّا در آن بهشت تا هنگام خروج هفت ساعت از روزهاى دنيا بود ، تا آنكه خداوند در همان روز از بهشت فرودشان آورد . « 3 »

--> ( 1 ) - سنن ترمذى ج 11 ص 16 ، سنن ابى داود ج 4 ص 222 حديث 4693 ، مسند احمد جلد 4 ص 400 و طبقات ابن سعد ط اروپا جلد 1 قسمت اول ص 5 و 6 . ( 2 ) - طبقات ابن سعد ، ط اروپا ، ج 1 ، قسمت اول ، ص 10 . ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 11 ، ص 142 .