لحاظ محتوا عموما مضامين اين دعا اشاراتى است بر اثبات وجود خالق واجب الوجود كه قادر و عالم و حكيم و مختار و حىّ و سميع و بصير و متكلّم و باقى است . هر انسان عاقل و فهيمى درك مىكند كه اين خورشيد عالمتاب با اين عظمت به خودى خود به وجود نيامده و اين طلوع آفتاب و گردش زمين را محرّكى تواناست و نيز دلالت بر اين دارد كه پيدايش نقش صبح بر لوح وجود ، پرتوى از نور ظهور صانع حقيقى است . مقدمهء مستوفاى مؤلّف دربارهء شأن و منزلت اين دعا شايان توجه است . ليكن آنچه بيش از هر چيز مورد اهتمام بنده بوده ، تحقيق دربارهء منابعى است كه دربارهء دعاى صباح گفته‌اند . 1 . قديمىترين كتاب دعايى كه دعاى صباح در آن ديده شده ، كتاب اختيار المصباح تأليف سال 653 از سيد على بن الحسين بن حسّان بن الباقى القرشى از معاصرين محقّق حلّى و سيّد بن طاووس است « 1 » . در كتب ادعيهء پيشتر از آن نظير مصباح المتهجد شيخ طوسى از آن يادى نشده است . هر چند فعلا كتاب اختيار المصباح در دسترس نيست ولى قبلا نسخه‌اى از آن نزد افندى صاحب رياض العلما موجود بوده است « 2 » . خوانسارى صاحب روضات الجنات نيز آن را ديده است « 3 » . 2 . مرحوم مجلسى سند ديگرى را نقل مىكند كه اين دعا را شريف يحيى بن قاسم العلوى العباسى اليمنى ( در گذشته حدود 753 ه . ق . ) مكتوب روى پوستى بلند ديده است و در كتاب خود در سال 734 ه . ق . از روى خط كوفى نقل كرده است « 4 » . 3 . مشهور است كه دعاى صباح به خط كوفى بر روى پوستى بلند كه به امضاى حضرت امير المؤمنان على - عليه السّلام - رسيده ، مكتوب و در دسترس بوده است . مرحوم مجلسى مىفرمايد : نسخه‌اى از آن را مولانا درويش محمد اصفهانى جدّ والدم بر

--> ( 1 ) امل الآمل ، ج 2 ، ص 360 ، بحار الانوار ، ج 1 ، ص 38 ، الذريعه ، ج 1 ، ص 364 ، ريحانة الادب ، ج 7 ، ص 405 . ( 2 ) رياض العلما ، ج 3 ، ص 419 ( 3 ) روضات الجنات ، ج 4 ، ص 339 . ( 4 ) بحار الأنوار ، ج 84 ، ص 339 و ج 91 ، ص 242 و ج 11 ، ص 106 و مؤلفات الزيديه ، سيد احمد حسينى اشكورى ، ج 2 ، ص 107 و 179 .