دينى ، متأثر از مدرنيتهء غرب به چالش گرفته شد . نمونهء بسيار روشن آن « كشف حجاب » در دورهء رضا شاه است . اين وضع بسيارى از عالمان شيعه را برآشفت و مزيد علتى بر ساير مطالبات آزادىخواهانه و استقلال‌طلبانه ملت ايران شده و به تدريج انقلابى عليه حكومت پهلوى به رهبرى روحانيت كه در رأس آن امام خمينى ( ره ) قرار داشت ، شكل گرفت و در 1357 به پيروزى رسيد . از شعارها و آرمان‌هاى اين انقلاب ، آزادى ، استقلال ايران ، و برپايى جمهورى اسلامى بر پايهء آموزه‌هاى دينى اماميّه بود . به نظر مىرسد ، شيعه براى نخستين بار حكومت دينى را به نحو تمام عيار تجربه كرده است و اين تجربه امروزه در حال پويايى و تكامل است . تأسيس چنين حكومتى در دنياى جديد امروزى چالش‌هاى بسيارى را فرا روى شيعيان و به‌ويژه عالمان نهاده است . بىترديد نوع پاسخ به چالش‌هاى تازه در حوزهء فقه ، كلام ، سياست ، اقتصاد ، فرهنگ و كارامدى حكومت دينى در سرنوشت آيندهء تشيع نقشى اساسى ايفا خواهد كرد . امام خمينى كوشيد تا با طرح نظريهء « ولايت فقيه » در حوزهء سياسى مدلى براى شيوهء حكومت ارائه كند كه امروزه مبناى ادارهء جمهورى اسلامى است . جمع بين اين ديدگاه و دموكراسى از موضوعات مهم فكرى امروزهء انديشمندان مسلمان و روشنفكران دينى است . از يك سو بايد راهكارى براى تضمين اسلاميت نظام ، آن هم بر بنياد انديشهء شيعى عرضه كرد ، و از سوى ديگر جمهوريت نظام نيز مطالبات مردمى را نمايندگى مىكند . بر اين اساس ، قواى سه‌گانه و تفكيك آنها ، شوراى نگهبان ، مجلس خبرگان ، و رهبرى در رأس همهء قواى نظام ، به‌گونه‌اى با يكديگر در ارتباطند كه دو دغدغهء ياد شده را به بهترين نحو برآورده سازند . شيعهء امامى ، امروزه جريان عظيمى در ميان مسلمانان است كه اگرچه اقليت است ، اما اقليتى است بسيار بزرگ و نيرومند با امكانات نرم‌افزارى و سخت‌افزارى بسيار ، از ايران گرفته تا عراق ، لبنان ، يمن ، عربستان ، بحرين ، پاكستان ، هندوستان ، آفريقا ، اروپا و امريكا . نوار شيعى در حاشيه و مركز سوق الجيشىترين منطقهء جهان ، خاورميانه ، گسترده است . همت ، تدبير و خردورزى شيعيان مىتواند آينده را بهتر از گذشته فراروى شيعه قرار دهد . برآورد تخمينى شيعيان اثنا عشرى جهان براساس اطلاعات اينترنتى يكصد و پنجاه ميليون تا دويست ميليون نفر است .