مهدى فرمانيان
216
آشنايى با فرق تشيع ( فارسى )
است . « 1 » بعد از وى محمد بن على جلّى و سپس سرور بن قاسم طبرانى ( م 426 ه . ق ) رهبرى اين گروه را به عهده داشتند و در لاذقيه و اطراف آن به تبليغ كيش نصيريه پرداختند . « 2 » نصيريه در طول قرنهاى گذشته به راه خود ادامه داد و هميشه مورد اذيت و آزار صليبيون و عثمانىها بود . در سالهاى پايانى امپراطورى عثمانى و در سال 1924 ميلادى ، محمد امين غالب طويل به نگارش كتاب تاريخ العلويين همت گماشت و با كمك انديشمندانى كه بعد از وى در اين راه تلاش كردند ، مانند مرحوم سيد محسن امين ، آيت اللّه حكيم ، امام سيد موسى صدر ، آيت اللّه سيد حسن شيرازى ، محمد مهدى شمس الدين و علامه فضل اللّه ، تلاش نمود كه انحرافات ايجاد شده در طول تاريخ نصيريه را بر طرف سازد . وى علويان را در واقع همان شيعيان دوازده امامى معرفى نمود و در تلاشى بىوقفه ، قضات جعفرى مذهب را منصوب كرد . اكنون علويان سوريه ضمن تأكيد بر شيعه اثنا عشرى بودن خود ، ديدگاههاى افرادى همچون عبد الرحمن بدوى در مذاهب الاسلاميين ، محمد ابو زهره در تاريخ المذاهب الاسلاميّة و ابو موسى حريرى در العلويون النصيريون را مغرضانه و غير صحيح مىدانند . « 3 » شيخ على عزيز ابراهيم ، يكى از نويسندگان معاصر علوى سوريه در كتاب خويش با عنوان العلويون فى دائرة الضوء ، علويان را شيعه و موحد دانسته و معتقد است كه اسم نصيريه را دشمنان براى بدنام كردن آنان بر سر زبانها انداختند . « 4 » منير شريف نيز در كتاب المسلمون العلويون من هم و أين هم ، بيانيه بيش از هشتاد نفر از بزرگان علوى را جمعآورى كرد كه معتقدند عقايد آنان همان عقايد شيعه اثنا عشرى است . « 5 » بنابر نظر برخى ، بهترين كتاب انتشار يافته در باب عقايد علويان كتاب عاداتنا و تقاليدنا نوشتهء محمد على اسبر است كه از او بهعنوان بزرگترين مصلح در ميان مشايخ نصيريه ياد شده است و
--> ( 1 ) . Halm , E . I 2 , V . 8 , P . 147 ( 2 ) . تاريخ العلويين ، ص 262 - 266 . ( 3 ) . من وحى الحقيقة ، ص 269 - 369 . ( 4 ) . العلويون فى دائرة الضوء ، مقدمهء كتاب ( نويسنده در نجف تحصيل كرده و با آيت اللّه حكيم در ارتباط بوده است ) . ( 5 ) . المسلمون العلويون ، ص 9 - 30 .